Bir toplumsal saha i\u00e7erisinde say\u0131s\u0131z, \u00e7oklu \u00f6znellikler g\u00f6rebiliriz. Bu \u00f6znellikler, kimi zaman bir ki\u015finin ba\u015f\u0131na gelen y\u0131k\u0131c\u0131 ve \u00f6rseleyici etkiler yoluyla, kimi zamansa \u00e7ok daha kitlesel anlamda soyk\u0131r\u0131mlar, el koymalar, tehcirler gibi etkiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tecess\u00fcm edebilir. Bu y\u0131k\u0131c\u0131 ve \u00f6rseleyici eylemleri d\u00fc\u015f\u00fcnmek istedi\u011fimizde kar\u015f\u0131m\u0131za genellikle iki yakla\u015f\u0131m \u00e7\u0131kar. Bunlardan birincisi, y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n etkisini do\u011frudan kendi bedeninde hisseden ki\u015finin durumunu psikolojinin alan\u0131na havale etmekten, ikincisiyse g\u00f6r\u00fcn\u00fcr kitlesellik ba\u011flam\u0131nda sosyolojik \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeleri \u00f6ne \u00e7\u0131karmaktan ibarettir. Birincisi, s\u0131kl\u0131kla Freud\u00e7u \u201cuygarl\u0131\u011f\u0131n huzursuzlu\u011fu\u201d \u00fczerinden ele al\u0131n\u0131rken, ikincisi Durkheimc\u0131 toplumsal olan\u0131n a\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131na dayal\u0131 temsillerin (\u201ctoplumsal travma\u201d) ve en \u00f6nemlisi \u201canomi halinin\u201d i\u00e7erisinden \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmektedir. Fakat bu k\u0131sa yaz\u0131da biz her iki egemen okuman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir \u00e7er\u00e7eve geli\u015ftirip, hatta haddimizi a\u015farak da olsa materyalist psikiyatrinin olanaklar\u0131 i\u00e7erisinden bir d\u00fc\u015f\u00fcnme prati\u011fi geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Ku\u015fkusuz bu d\u00fc\u015f\u00fcnme prati\u011fi, as\u0131rlar boyunca her t\u00fcrl\u00fc \u015fiddetle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n gerek bu ac\u0131lar\u0131n\u0131 gerekse de m\u00fccadele\/direni\u015f pratiklerini maruz kalmalara ve travma hallerine indirgeyen bir tutumu hedef alacakt\u0131r. Her ne kadar bu yaz\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fsa da bunun haf\u0131za ve onun mekansalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczerinden ilerledi\u011fini de unutmamak gerekir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6ncelikli olarak s\u00f6ylemek durumunday\u0131z ki, travma literat\u00fcr\u00fcne a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde egemen olan yakla\u015f\u0131m, Freud-Lacan \u00e7izgisine ait psikanalizin sahas\u0131d\u0131r. Bu literat\u00fcr\u00fcn travma kavramsalla\u015ft\u0131rmas\u0131, bir bireyin ba\u015f\u0131na gelen bedensel ya da zihinsel y\u0131k\u0131c\u0131 durumun patolojik etkisi \u00fczerine yerle\u015ftirilir. Laplanche ve Pontalis\u2019in The language of psycho-analysis\u2019deki ifadelerini kullan\u0131rsak, \u201c\u2026\u00f6znenin ba\u015f\u0131na gelenlere yeterince yan\u0131t verememesi ve ruhsal organizasyonda meydana getirdi\u011fi alt\u00fcst olu\u015f ve uzun s\u00fcreli etkiler silsilesi\u2026\u201d Tam da bu nedenle bu y\u0131k\u0131c\u0131 ve \u00f6rseleyici etkiye maruz kalan ki\u015finin sa\u011falt\u0131m\u0131, yani tedavisi \u00fczerine odaklan\u0131l\u0131r. Ancak bunda ne gibi bir sorun var da diyebiliriz. Ger\u00e7ekten de hayat\u0131n\u0131n bir d\u00f6neminde cinsel tacize u\u011fram\u0131\u015f bir kad\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131, o kad\u0131nda ya\u015fama ili\u015fkin bir anlam kayb\u0131na neden olduysa, bu kad\u0131n\u0131n yeniden anlam \u00fcretmesini sa\u011flamak i\u00e7in tedavi s\u00fcrecine girmesinde temelde hi\u00e7bir yanl\u0131\u015fl\u0131k yoktur elbette. Dolay\u0131s\u0131yla burada problem olarak g\u00f6r\u00fclen \u015fey tedaviye ili\u015fkin ihtiya\u00e7 de\u011fildir. Burada problem edilen, bu tedaviye ili\u015fkin paradigman\u0131n, tam da tedaviyi gerektiren travmatik s\u00fcre\u00e7lerin yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnsel zeminine dahil olmas\u0131d\u0131r. S\u00f6ylemek istedi\u011fimiz asl\u0131nda travman\u0131n tedavisine ili\u015fkin kuramsal analizlerin, travmay\u0131 \u00fcreten s\u00f6ylem ve pratiklerin birbirlerini belirleyecek zemini bar\u0131nd\u0131rmas\u0131, birbirlerinin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc i\u00e7erisinde olmas\u0131d\u0131r. \u015eairin dedi\u011fi gibi;<\/p>\n\n\n\n
\u201c\u2026kim su\u00e7layabilir duvara giren pasl\u0131 \u00e7iviyi,<\/p>\n\n\n\n
onu \u00e7akan baltan\u0131n demiri olduktan sonra\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n
Tam da bu y\u00fczden bizi bu konuda d\u00fc\u015f\u00fcnmeye iten \u015feyin ne oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylememiz gerekiyor. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z co\u011frafyada K\u00fcrtlerin onlarca y\u0131ld\u0131r yok say\u0131ld\u0131klar\u0131, ink\u00e2r edildikleri, i\u015fkence g\u00f6rd\u00fckleri, zindanlara at\u0131ld\u0131klar\u0131 gibi y\u00fczlerce travmatik denilebilecek insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 \u015fiddete maruz kald\u0131klar\u0131 a\u015fik\u00e2r. Egemen yakla\u015f\u0131m\u0131n i\u00e7erisinden d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, K\u00fcrtlerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 bu travmadan nas\u0131l kurtulacaklar\u0131, ya\u015fama yeniden dahil olmalar\u0131 i\u00e7in neler yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi gibi sorular sorulabilir. T\u00fcm bu sorular\u0131n gayet hiyerar\u015fik bir zeminde ahlaki bir yerden kuruldu\u011fu ve buna ba\u011fl\u0131 olarak K\u00fcrtleri toplumsal temsile ve talebe dayal\u0131 sosyolojikle\u015ftirmenin nesneleri haline getirmeye dayand\u0131\u011f\u0131 da su g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ek. Bu sorular\u0131 bu co\u011frafyada bilhassa T\u00fcrk sosyalistlerinin, akademisyenlerinin sordu\u011funu da biliyoruz. Ancak biz bu sorular\u0131 kabul etmiyor ve asla me\u015fru g\u00f6rm\u00fcyoruz. Bunun olduk\u00e7a temel bir nedeni var. Sorun, K\u00fcrtlerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 ac\u0131lar\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi veya bu ac\u0131lardan nas\u0131l kurtulunaca\u011f\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi de\u011fil, tam tersine K\u00fcrtlerin direni\u015f ve direni\u015fin \u00f6tesine ge\u00e7en in\u015fa pratiklerinin g\u00f6r\u00fclmemesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yukar\u0131da s\u00f6yledi\u011fimiz gibi travmaya ili\u015fkin egemen yakla\u015f\u0131m, travmay\u0131 yaratan politik ortam ile ayn\u0131 \u201cg\u00f6steren\u201d ili\u015fkisi i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131ma g\u00f6re travma, bir egemenin, bir iktidar\u0131n, devletin g\u00fcc\u00fcn\u00fc do\u011frudan bir halka, bir ki\u015fiye ya da tikel bir gruba (\u00f6rne\u011fin kad\u0131nlara) uygulamas\u0131 ile bu halk\u0131n ya da tikel bir grubun ya\u015fama dair anlam kayb\u0131 ya\u015famas\u0131n\u0131 \u00f6n varsay\u0131m olarak kabul eder.<\/p>\n\n\n\n
Peki durum ger\u00e7ekten b\u00f6yle midir? Biz buna hay\u0131r diyoruz. Durum b\u00f6yle olmaktan \u00e7ok uzakt\u0131r. Tersine bu co\u011frafyada ya\u015fam\u0131 direnmek olarak d\u00fc\u015f\u00fcnen, bir halk in\u015fa eden, hatta \u00fcretti\u011fi paradigmayla b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya halklar\u0131na ve ezilenlerine bir direni\u015f ve kar\u015f\u0131 k\u00fcreselle\u015fme arma\u011fan eden halk, tam da travma ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen K\u00fcrtlerdir. K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck paradigmas\u0131, salt bir direni\u015f \u00f6rg\u00fctlemekten fazlas\u0131d\u0131r. Direni\u015fin \u00f6tesine ge\u00e7ecek bir \u015fekilde ya\u015fama ili\u015fkin bir in\u015fa prati\u011fidir. Tam da bu tespitin ard\u0131ndan yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z soru me\u015fru bir soru haline gelecektir.<\/p>\n\n\n\n
O zaman bir paradigma de\u011fi\u015fikli\u011fine ihtiya\u00e7 oldu\u011fu ortadad\u0131r. E\u011fer travma, egemen psikanalitik yakla\u015f\u0131mdaki gibi bedene uygulanan i\u015fkence sonras\u0131, ya\u015famdan kopma ve anlam kayb\u0131 ise K\u00fcrtlerin b\u0131rak\u0131n anlam kayb\u0131na u\u011framay\u0131, tersine \u00fcrettikleri \u00f6zsavunma vb. onlarca direni\u015f kavramsalla\u015ft\u0131rmas\u0131 ile ya\u015fam\u0131 \u00fcrettikleri a\u015fikard\u0131r. Traversocu anlamda travman\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 melankolinin i\u00e7e kapanmaya ve sinizme do\u011fru b\u00fck\u00fclmesine set \u00e7ekerek melankoliyi direni\u015fe ve in\u015faya do\u011fru b\u00fcken bir devrimci m\u00fcdahaleden s\u00f6z ediyoruz. K\u00fcrt politik m\u00fczi\u011finde i\u00e7inde a\u011f\u0131r bir keder bar\u0131nd\u0131ran bir a\u011f\u0131t\u0131n hemen ard\u0131ndan direni\u015fe \u00e7a\u011f\u0131ran bir mar\u015f\u0131n ya da \u015fark\u0131n\u0131n gelmesi devrimci tutkunun ve \u015fenli\u011fin melankoliye meydan okumas\u0131 olarak de\u011ferlendirebiliriz.<\/p>\n\n\n\n
Bu noktada tart\u0131\u015fmay\u0131 biraz daha derinle\u015ftirmemiz gerekiyor. Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme gelene\u011fi i\u00e7inde travma kavramsalla\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n psikanalize havale edildi\u011fini s\u00f6yledik. Ancak psikanalizin tam da ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bizim neye itiraz etti\u011fimizi anlatmak yerinde olacakt\u0131r. Lacanc\u0131 gelenek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6rneklendirecek olursak, siyah \u00f6znenin bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f travmas\u0131, beyaz \u00f6znenin \u201ckeyif\u201di ile ayn\u0131 d\u00fczlemde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Yani, \u201c\u2026beyaz \u00f6znenin jouissances\u2019\u0131 (keyif), Afrikal\u0131 Amerikal\u0131lar\u0131n travmayla y\u00fczle\u015fmesinin arac\u0131 haline gelir.\u201d \u0130\u015fte s\u00f6ylemek istedi\u011fimiz tam da travman\u0131n, bu s\u00f6m\u00fcrgeci ili\u015fkinin i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve birbirinin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc haline geldi\u011fidir. Diyalektik bir ili\u015fkinin i\u00e7erisinden kurulan travma kavramsalla\u015ft\u0131rmas\u0131, tedaviyi de bu \u00f6l\u00e7\u00fcn\u00fcn i\u00e7erisine g\u00f6mer. O zaman K\u00fcrt\u2019e d\u00fc\u015fen, yani K\u00fcrt\u2019\u00fcn travmas\u0131n\u0131n sa\u011falt\u0131m\u0131, b\u0131rak\u0131n ya\u015fam\u0131 in\u015fa etmeyi, T\u00fcrk\u2019\u00fcn keyfinin i\u00e7inde devinmektir. Bu ifadenin Lacanc\u0131 gelenek i\u00e7inden slogan\u0131 \u015fudur. \u201cBizi kurtaracak olan bizi yaralayan b\u0131\u00e7akt\u0131r.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc bu d\u00fc\u015f\u00fcnceye g\u00f6re K\u00fcrtlerin eylemi, kayb\u0131n geri kazan\u0131laca\u011f\u0131 fantezisi anlam\u0131nda bir \u201cart\u0131 keyiftir\u201d. Bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc ya da travman\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc bu anlamda kayb\u0131n geri kazan\u0131laca\u011f\u0131 fantezisi dahilinde, \u201cart\u0131 keyif\u201d ile ili\u015fkiye sokularak, ula\u015f\u0131lamaz olan Ger\u00e7ek\u2019le ba\u011flant\u0131land\u0131r\u0131l\u0131r. Ba\u011flant\u0131land\u0131rman\u0131n \u00f6nemli bir politik unsuru, Giri\u015f paragraf\u0131nda da de\u011finildi\u011fi \u00fczere bir haf\u0131zala\u015ft\u0131rma politikas\u0131 olarak anma-k\u00fclt\u00fcrleri ve rit\u00fcelleri \u00fcretmektir. Bu politik i\u015fleve, Deleuze ve Guattari, Bin Yayla\u2019da p\u00fcr\u00fczs\u00fcz alan\u0131n p\u00fct\u00fcrlendirilmesi ad\u0131n\u0131 verirler. Yani asl\u0131nda g\u00f6\u00e7ebenin, devrimcinin \u00fcretti\u011fi ak\u0131\u015f\u0131 kesen p\u00fct\u00fcrlendirmeler, travmay\u0131 s\u00fcrekli \u00f6l\u00e7\u00fcye ta\u015f\u0131yan anma k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve rit\u00fceller yoluyla haf\u0131zan\u0131n mekansalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Haf\u0131zan\u0131n bu \u015fekilde mekansalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, Nietzscheci bir saikle s\u00f6ylersek, ya\u015fam\u0131n tepkiselle\u015ftirilmesinin arac\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bu ba\u011flamda haf\u0131zala\u015ft\u0131rmaya kar\u015f\u0131, devrimci-unutman\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc bir ba\u015fka yaz\u0131ya b\u0131rak\u0131yoruz. A. Mahir\u2019in \u2018Bunca ac\u0131n\u0131n ve yitirdi\u011fimiz onca yolda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 nas\u0131l ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ben de bilmiyorum. \u015eimdi fark ediyorum ki ya\u015faman gerekiyor, ayakta kalman gerekiyor. Haf\u0131zan\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifleten bizzat m\u00fccadeledir. Haf\u0131zan\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 y\u00fck\u00fc b\u00fct\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla ya\u015fam\u0131yoruz. Sadece i\u00e7inden ge\u00e7iyoruz \u00e7o\u011fu zaman. \u00c7\u00fcnk\u00fc o a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 hissetti\u011fin an ya\u015fam durur\u2019 derken tam da kastetti\u011fi bu devrimci unutu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
En nihayetinde ele\u015ftirdi\u011fimiz bu yakla\u015f\u0131mda, siyah\u0131n eylemi (bizim \u00f6rne\u011fimizde K\u00fcrt\u2019\u00fcn eylemi), beyaz\u0131n keyfi ile ayn\u0131 d\u00fczlemde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu, ayn\u0131 zamanda Modernist Marksizmin, sermaye ile emek g\u00fcc\u00fc aras\u0131na yerle\u015ftirdi\u011fi diyalektikten kurtulamamas\u0131yla ili\u015fkilidir. Modernist Marksistler, diyalekti\u011fe sadakatlerinden dolay\u0131 emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn sermayenin \u00f6l\u00e7\u00fc birimi haline geldi\u011fini ve direni\u015fin, emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn i\u00e7erisinden de\u011fil, tam da emek g\u00fcc\u00fc olmaya direnmekten ge\u00e7ti\u011fini g\u00f6remez. Nitekim antagonizman\u0131n da sermeye ile emek aras\u0131nda de\u011fil, emek g\u00fcc\u00fc ile emek g\u00fcc\u00fc olmaya direnen emek aras\u0131nda oldu\u011funu idrak edemez. Ayn\u0131 \u015fekilde K\u00fcrt\u2019e yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan travma ile T\u00fcrk\u2019\u00fcn keyfi aras\u0131na s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 politikan\u0131n, asl\u0131nda bir halk\u0131n in\u015fa edilmesi ve bunun direni\u015fi oldu\u011funu g\u00f6remez.<\/p>\n\n\n\n
Bizim \u00f6rne\u011fimize d\u00f6nersek, K\u00fcrt\u2019\u00fcn travmas\u0131 ile T\u00fcrk\u2019\u00fcn keyfi aras\u0131ndaki ili\u015fki diyalektik bir ili\u015fkidir. Ve i\u015fte K\u00fcrt\u2019\u00fcn direni\u015fi, hi\u00e7bir zaman bu diyalekti\u011fin i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015fmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7 de s\u00f6ylendi\u011fi gibi, \u201cba\u015f\u0131na gelenlere yan\u0131t veremiyor veya ya\u015fam\u0131 anlamland\u0131ram\u0131yor\u201d de\u011fildir. Tam tersine diyalektikten kurtuldu\u011fumuzda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ilk \u015fey, Lacan\u2019\u0131n form\u00fclasyonunun direni\u015f taraf\u0131ndan tersine \u00e7evrildi\u011fidir. Bu terse \u00e7evirmeyle birlikte travma, art\u0131k T\u00fcrk\u2019e aittir. T\u00fcrk, kendi \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc i\u00e7erisinde devinmeyen K\u00fcrt\u2019\u00fc g\u00f6rd\u00fck\u00e7e, devrimci-unutman\u0131n g\u00fcc\u00fcyle ya\u015fam\u0131n in\u015fa edildi\u011fini g\u00f6rd\u00fck\u00e7e, K\u00fcrt\u00fcn direni\u015finin hi\u00e7 de fantezi \u00fcretmedi\u011fini, tersine ger\u00e7e\u011fi \u00fcretti\u011fini g\u00f6rd\u00fck\u00e7e b\u0131rak\u0131n \u201ckeyif\u201di, art\u0131k ba\u015f\u0131na gelenlere yan\u0131t veremiyor ve her yerde kendi hayaleti haline gelmi\u015f K\u00fcrt\u2019\u00fc ar\u0131yor ve soruyor demektir. Ve soru a\u00e7\u0131kt\u0131r: \u201cK\u00dcRT NEREDE?\u201d En yal\u0131n haliyle anadil yasa\u011f\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 travma anadili konu\u015fmak i\u00e7in onlarca y\u0131l amans\u0131z bir m\u00fccadele veren K\u00fcrt\u00fcn m\u00fc travmas\u0131d\u0131r? Yoksa K\u00fcrt anadilinde e\u011fitim g\u00f6r\u00fcrse \u00fclke par\u00e7alan\u0131r korkusunu her yerde dola\u015f\u0131ma sokan T\u00fcrk\u2019\u00fcn m\u00fc travmas\u0131d\u0131r? Tart\u0131\u015fman\u0131n \u00e7ekilmesi gereken zemin tam da buras\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Buray\u0131 daha fazla uzatmak bu yaz\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015far. Ancak yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda s\u00f6yledi\u011fimiz materyalist psikiyatrinin olanaklar\u0131 tam olarak \u201c\u00f6dipalle\u015ftirici\u201d bu psikanalizin etkilerinden ve tabi ki diyalekti\u011fin i\u00e7eridenle\u015ftirmesinden, \u00f6l\u00e7\u00fc anlay\u0131\u015f\u0131ndan kurtuldu\u011fumuzda ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Materyalist bir psikiyatri, fantezilere de\u011fil virt\u00fcel ve edimsel kuvvetlerin ger\u00e7ek ya\u015famda deneylendi\u011fi ya\u015fam\u0131n in\u015fa edili\u015fine odaklan\u0131r. Diyalekti\u011fin birbirinin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olarak ya\u015fam\u0131 yarg\u0131layan psikanalize ve onun kavramlar\u0131na de\u011fil bir halk\u0131n in\u015fa edili\u015fine odaklan\u0131r. Sembolik toplumun\/yap\u0131n\u0131n kapma pratiklerine de\u011fil direni\u015fin \u00f6znellik \u00fcretimlerine ve devrimci-unutmalar\u0131na odaklan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Burada bir ba\u015fka ba\u011flam\u0131n kapsam\u0131nda s\u00f6ylemek istedi\u011fimize bir \u00f6rnek daha vermek istiyoruz. Filistin m\u00fccadelesi, kendisine uygulanan b\u00fct\u00fcn vah\u015fete kar\u015f\u0131 elbette ele\u015ftirilemez bir \u015fekilde hakl\u0131 bir m\u00fccadeledir. Ve burada verece\u011fimiz \u00f6rnek, hi\u00e7 de Filistin m\u00fccadelesini olumsuzlamak i\u00e7in de\u011fildir. Ancak baz\u0131 tespitlere yine de ihtiya\u00e7 vard\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n her yerinde Filistin halk\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ac\u0131ya kar\u015f\u0131 direni\u015fler ve eylemler g\u00f6rmemize ra\u011fmen, ayn\u0131 ac\u0131 ve vah\u015fete maruz kalan K\u00fcrt halk\u0131 i\u00e7in bu ac\u0131lar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karan ayn\u0131 eylem ve direni\u015fleri g\u00f6remiyor olu\u015fumuzun nedeni nedir? Bizim yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131za g\u00f6re bunun nedeni, modernist\/anti-modernist bir hareketle alter-modernist bir hareket aras\u0131ndaki farktan kaynaklanmaktad\u0131r. Buradaki analizimiz, hakl\u0131\/haks\u0131z ya da do\u011fru\/yanl\u0131\u015f meselesi de\u011fildir. Filistin halk\u0131 kendi m\u00fccadelesini, kendi inand\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle vermekte son derece hakl\u0131d\u0131r. Mesele bu de\u011fildir. Ama Filistin halk\u0131n\u0131n m\u00fccadelesi, travma ya\u015fayan bir halk\u0131n ba\u015f\u0131na gelenlere ili\u015fkin d\u00fcnya halklar\u0131ndan bir \u201cvicdan\u201d talep eder. Ve d\u00fcnya halklar\u0131, devrimcileri, bu vicdan talebine sa\u011fduyu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla cevap verir. Onlar\u0131n yan\u0131nda oldu\u011funu deklare eder. Oysa K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi, yukar\u0131da s\u00f6yledi\u011fimiz gibi Filistin halk\u0131ndan daha az zul\u00fcm g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in de\u011fil, m\u00fccadelesini vicdanlara \u00e7a\u011fr\u0131 olarak kurmamas\u0131ndan al\u0131r g\u00fcc\u00fcn\u00fc. Bu paradigma asla sa\u011fduyuyla \u00e7al\u0131\u015fmaz. O y\u00fczden d\u00fcnyan\u0131n her yerinde Filistinlilere destek i\u00e7in eylem yap\u0131l\u0131rken, K\u00fcrtlerin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 vah\u015fet de\u011fil, paradigmalar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Bunun nedeni, K\u00fcrtlerin \u00fcretti\u011fi ya\u015fam paradigmas\u0131n\u0131n nas\u0131l d\u00fcnya halklar\u0131 i\u00e7in de bir \u00f6zg\u00fcrle\u015fme prati\u011fi haline gelebilece\u011finin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesidir.<\/p>\n\n\n\n
Art\u0131k yaz\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndaki soruyu cevaplayabiliriz. U\u011frad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm vah\u015fete ve ac\u0131ya ra\u011fmen K\u00fcrtler bir travma ya\u015f\u0131yor de\u011fildir. E\u011fer travma, psikanalitik ba\u011flamda bile olsa ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ac\u0131 nedeniyle ya\u015fam\u0131n\u0131 anlamland\u0131ramamak veya anlam kayb\u0131 ya\u015famaksa, kim K\u00fcrtlerin ya\u015fam\u0131 kaybetti\u011fini s\u00f6yleyebilir. K\u00fcrtl\u00fck gibi T\u00fcrkl\u00fck de do\u011fal olarak verili de\u011fildir. Spinoza, do\u011fan\u0131n milletler yaratmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmi\u015fti bize. Direni\u015fleriyle dahas\u0131 direni\u015fin \u00f6tesine ge\u00e7en alter-modernite\/demokratik modernite pratikleri ile bir halk in\u015fa prati\u011finde olan K\u00fcrtlerdir.<\/p>\n\n\n\n
Oysa \u201cSarma\u015f\u0131k\u201d filminin o s\u00fcrekli tekrarlanan travmatik sorusu olan \u201cK\u00dcRT NEREDE?\u201d ba\u011flam\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, bu travmay\u0131 b\u00fct\u00fcn ve\u00e7heleriyle bedenlerinde ya\u015fayan T\u00fcrklerdir.<\/p>\n\n\n\n
\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0 Helin \u0130lkiz & Selahedd\u00een Biyan\u00ee<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bir toplumsal saha i\u00e7erisinde say\u0131s\u0131z, \u00e7oklu \u00f6znellikler g\u00f6rebiliriz. Bu \u00f6znellikler, kimi zaman bir ki\u015finin ba\u015f\u0131na gelen y\u0131k\u0131c\u0131 ve \u00f6rseleyici etkiler yoluyla, kimi zamansa \u00e7ok daha kitlesel anlamda soyk\u0131r\u0131mlar, el koymalar, tehcirler gibi etkiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tecess\u00fcm edebilir. Bu y\u0131k\u0131c\u0131 ve \u00f6rseleyici eylemleri d\u00fc\u015f\u00fcnmek istedi\u011fimizde kar\u015f\u0131m\u0131za genellikle iki yakla\u015f\u0131m \u00e7\u0131kar. Bunlardan birincisi, y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n etkisini do\u011frudan kendi bedeninde hisseden ki\u015finin durumunu psikolojinin alan\u0131na havale etmekten, ikincisiyse g\u00f6r\u00fcn\u00fcr kitlesellik ba\u011flam\u0131nda sosyolojik \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeleri \u00f6ne \u00e7\u0131karmaktan ibarettir. Birincisi, s\u0131kl\u0131kla Freud\u00e7u \u201cuygarl\u0131\u011f\u0131n huzursuzlu\u011fu\u201d \u00fczerinden ele al\u0131n\u0131rken, ikincisi Durkheimc\u0131 toplumsal olan\u0131n a\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131na dayal\u0131 temsillerin (\u201ctoplumsal travma\u201d) ve en \u00f6nemlisi \u201canomi halinin\u201d i\u00e7erisinden \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmektedir. Fakat bu k\u0131sa yaz\u0131da biz her iki egemen okuman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir \u00e7er\u00e7eve geli\u015ftirip, hatta haddimizi a\u015farak da olsa materyalist psikiyatrinin olanaklar\u0131 i\u00e7erisinden bir d\u00fc\u015f\u00fcnme prati\u011fi geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Ku\u015fkusuz bu d\u00fc\u015f\u00fcnme prati\u011fi, as\u0131rlar boyunca her t\u00fcrl\u00fc \u015fiddetle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n gerek bu ac\u0131lar\u0131n\u0131 gerekse de m\u00fccadele\/direni\u015f pratiklerini maruz kalmalara ve travma hallerine indirgeyen bir tutumu hedef alacakt\u0131r. Her ne kadar bu yaz\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fsa da bunun haf\u0131za ve onun mekansalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczerinden ilerledi\u011fini de unutmamak gerekir. \u00d6ncelikli olarak s\u00f6ylemek durumunday\u0131z ki, travma literat\u00fcr\u00fcne a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde egemen olan yakla\u015f\u0131m, Freud-Lacan \u00e7izgisine ait psikanalizin sahas\u0131d\u0131r. Bu literat\u00fcr\u00fcn travma kavramsalla\u015ft\u0131rmas\u0131, bir bireyin ba\u015f\u0131na gelen bedensel ya da zihinsel y\u0131k\u0131c\u0131 durumun patolojik etkisi \u00fczerine yerle\u015ftirilir. Laplanche ve Pontalis\u2019in The language of psycho-analysis\u2019deki ifadelerini kullan\u0131rsak, \u201c\u2026\u00f6znenin ba\u015f\u0131na gelenlere yeterince yan\u0131t verememesi ve ruhsal organizasyonda meydana getirdi\u011fi alt\u00fcst olu\u015f ve uzun s\u00fcreli etkiler silsilesi\u2026\u201d Tam da bu nedenle bu y\u0131k\u0131c\u0131 ve \u00f6rseleyici etkiye maruz kalan ki\u015finin sa\u011falt\u0131m\u0131, yani tedavisi \u00fczerine odaklan\u0131l\u0131r. Ancak bunda ne gibi bir sorun var da diyebiliriz. Ger\u00e7ekten de hayat\u0131n\u0131n bir d\u00f6neminde cinsel tacize u\u011fram\u0131\u015f bir kad\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131, o kad\u0131nda ya\u015fama ili\u015fkin bir anlam kayb\u0131na neden olduysa, bu kad\u0131n\u0131n yeniden anlam \u00fcretmesini sa\u011flamak i\u00e7in tedavi s\u00fcrecine girmesinde temelde hi\u00e7bir yanl\u0131\u015fl\u0131k yoktur elbette. Dolay\u0131s\u0131yla burada problem olarak g\u00f6r\u00fclen \u015fey tedaviye ili\u015fkin ihtiya\u00e7 de\u011fildir. Burada problem edilen, bu tedaviye ili\u015fkin paradigman\u0131n, tam da tedaviyi gerektiren travmatik s\u00fcre\u00e7lerin yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnsel zeminine dahil olmas\u0131d\u0131r. S\u00f6ylemek istedi\u011fimiz asl\u0131nda travman\u0131n tedavisine ili\u015fkin kuramsal analizlerin, travmay\u0131 \u00fcreten s\u00f6ylem ve pratiklerin birbirlerini belirleyecek zemini bar\u0131nd\u0131rmas\u0131, birbirlerinin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc i\u00e7erisinde olmas\u0131d\u0131r. \u015eairin dedi\u011fi gibi; \u201c\u2026kim su\u00e7layabilir duvara giren pasl\u0131 \u00e7iviyi, onu \u00e7akan baltan\u0131n demiri olduktan sonra\u2026\u201d Tam da bu y\u00fczden bizi bu konuda d\u00fc\u015f\u00fcnmeye iten \u015feyin ne oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylememiz gerekiyor. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z co\u011frafyada K\u00fcrtlerin onlarca y\u0131ld\u0131r yok say\u0131ld\u0131klar\u0131, ink\u00e2r edildikleri, i\u015fkence g\u00f6rd\u00fckleri, zindanlara at\u0131ld\u0131klar\u0131 gibi y\u00fczlerce travmatik denilebilecek insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 \u015fiddete maruz kald\u0131klar\u0131 a\u015fik\u00e2r. Egemen yakla\u015f\u0131m\u0131n i\u00e7erisinden d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, K\u00fcrtlerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 bu travmadan nas\u0131l kurtulacaklar\u0131, ya\u015fama yeniden dahil olmalar\u0131 i\u00e7in neler yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi gibi sorular sorulabilir. T\u00fcm bu sorular\u0131n gayet hiyerar\u015fik bir zeminde ahlaki bir yerden kuruldu\u011fu ve buna ba\u011fl\u0131 olarak K\u00fcrtleri toplumsal temsile ve talebe dayal\u0131 sosyolojikle\u015ftirmenin nesneleri haline getirmeye dayand\u0131\u011f\u0131 da su g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ek. Bu sorular\u0131 bu co\u011frafyada bilhassa T\u00fcrk sosyalistlerinin, akademisyenlerinin sordu\u011funu da biliyoruz. Ancak biz bu sorular\u0131 kabul etmiyor ve asla me\u015fru g\u00f6rm\u00fcyoruz. Bunun olduk\u00e7a temel bir nedeni var. Sorun, K\u00fcrtlerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 ac\u0131lar\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi veya bu ac\u0131lardan nas\u0131l kurtulunaca\u011f\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi de\u011fil, tam tersine K\u00fcrtlerin direni\u015f ve direni\u015fin \u00f6tesine ge\u00e7en in\u015fa pratiklerinin g\u00f6r\u00fclmemesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yukar\u0131da s\u00f6yledi\u011fimiz gibi travmaya ili\u015fkin egemen yakla\u015f\u0131m, travmay\u0131 yaratan politik ortam ile ayn\u0131 \u201cg\u00f6steren\u201d ili\u015fkisi i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131ma g\u00f6re travma, bir egemenin, bir iktidar\u0131n, devletin g\u00fcc\u00fcn\u00fc do\u011frudan bir halka, bir ki\u015fiye ya da tikel bir gruba (\u00f6rne\u011fin kad\u0131nlara) uygulamas\u0131 ile bu halk\u0131n ya da tikel bir grubun ya\u015fama dair anlam kayb\u0131 ya\u015famas\u0131n\u0131 \u00f6n varsay\u0131m olarak kabul eder. Peki durum ger\u00e7ekten b\u00f6yle midir? Biz buna hay\u0131r diyoruz. Durum b\u00f6yle olmaktan \u00e7ok uzakt\u0131r. Tersine bu co\u011frafyada ya\u015fam\u0131 direnmek olarak d\u00fc\u015f\u00fcnen, bir halk in\u015fa eden, hatta \u00fcretti\u011fi paradigmayla b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya halklar\u0131na ve ezilenlerine bir direni\u015f ve kar\u015f\u0131 k\u00fcreselle\u015fme arma\u011fan eden halk, tam da travma ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen K\u00fcrtlerdir. K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck paradigmas\u0131, salt bir direni\u015f \u00f6rg\u00fctlemekten fazlas\u0131d\u0131r. Direni\u015fin \u00f6tesine ge\u00e7ecek bir \u015fekilde ya\u015fama ili\u015fkin bir in\u015fa prati\u011fidir. Tam da bu tespitin ard\u0131ndan yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z soru me\u015fru bir soru haline gelecektir. O zaman bir paradigma de\u011fi\u015fikli\u011fine ihtiya\u00e7 oldu\u011fu ortadad\u0131r. E\u011fer travma, egemen psikanalitik yakla\u015f\u0131mdaki gibi bedene uygulanan i\u015fkence sonras\u0131, ya\u015famdan kopma ve anlam kayb\u0131 ise K\u00fcrtlerin b\u0131rak\u0131n anlam kayb\u0131na u\u011framay\u0131, tersine \u00fcrettikleri \u00f6zsavunma vb. onlarca direni\u015f kavramsalla\u015ft\u0131rmas\u0131 ile ya\u015fam\u0131 \u00fcrettikleri a\u015fikard\u0131r. Traversocu anlamda travman\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 melankolinin i\u00e7e kapanmaya ve sinizme do\u011fru b\u00fck\u00fclmesine set \u00e7ekerek melankoliyi direni\u015fe ve in\u015faya do\u011fru b\u00fcken bir devrimci m\u00fcdahaleden s\u00f6z ediyoruz. K\u00fcrt politik m\u00fczi\u011finde i\u00e7inde a\u011f\u0131r bir keder bar\u0131nd\u0131ran bir a\u011f\u0131t\u0131n hemen ard\u0131ndan direni\u015fe \u00e7a\u011f\u0131ran bir mar\u015f\u0131n ya da \u015fark\u0131n\u0131n gelmesi devrimci tutkunun ve \u015fenli\u011fin melankoliye meydan okumas\u0131 olarak de\u011ferlendirebiliriz. Bu noktada tart\u0131\u015fmay\u0131 biraz daha derinle\u015ftirmemiz gerekiyor. Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme gelene\u011fi i\u00e7inde travma kavramsalla\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n psikanalize havale edildi\u011fini s\u00f6yledik. Ancak psikanalizin tam da ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bizim neye itiraz etti\u011fimizi anlatmak yerinde olacakt\u0131r. Lacanc\u0131 gelenek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6rneklendirecek olursak, siyah \u00f6znenin bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f travmas\u0131, beyaz \u00f6znenin \u201ckeyif\u201di ile ayn\u0131 d\u00fczlemde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Yani, \u201c\u2026beyaz \u00f6znenin jouissances\u2019\u0131 (keyif), Afrikal\u0131 Amerikal\u0131lar\u0131n travmayla y\u00fczle\u015fmesinin arac\u0131 haline gelir.\u201d \u0130\u015fte s\u00f6ylemek istedi\u011fimiz tam da travman\u0131n, bu s\u00f6m\u00fcrgeci ili\u015fkinin i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve birbirinin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc haline geldi\u011fidir. Diyalektik bir ili\u015fkinin i\u00e7erisinden kurulan travma kavramsalla\u015ft\u0131rmas\u0131, tedaviyi de bu \u00f6l\u00e7\u00fcn\u00fcn i\u00e7erisine g\u00f6mer. O zaman K\u00fcrt\u2019e d\u00fc\u015fen, yani K\u00fcrt\u2019\u00fcn travmas\u0131n\u0131n sa\u011falt\u0131m\u0131, b\u0131rak\u0131n ya\u015fam\u0131 in\u015fa etmeyi, T\u00fcrk\u2019\u00fcn keyfinin i\u00e7inde devinmektir. Bu ifadenin Lacanc\u0131 gelenek i\u00e7inden slogan\u0131 \u015fudur. \u201cBizi kurtaracak olan bizi yaralayan b\u0131\u00e7akt\u0131r.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc bu d\u00fc\u015f\u00fcnceye g\u00f6re K\u00fcrtlerin eylemi, kayb\u0131n geri kazan\u0131laca\u011f\u0131 fantezisi anlam\u0131nda bir \u201cart\u0131 keyiftir\u201d. Bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc ya da travman\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc bu anlamda kayb\u0131n geri kazan\u0131laca\u011f\u0131 fantezisi dahilinde, \u201cart\u0131 keyif\u201d ile ili\u015fkiye sokularak, ula\u015f\u0131lamaz olan Ger\u00e7ek\u2019le ba\u011flant\u0131land\u0131r\u0131l\u0131r. Ba\u011flant\u0131land\u0131rman\u0131n \u00f6nemli bir politik unsuru, Giri\u015f paragraf\u0131nda da de\u011finildi\u011fi \u00fczere bir haf\u0131zala\u015ft\u0131rma politikas\u0131 olarak anma-k\u00fclt\u00fcrleri ve rit\u00fcelleri \u00fcretmektir. Bu politik i\u015fleve, Deleuze ve Guattari, Bin Yayla\u2019da p\u00fcr\u00fczs\u00fcz alan\u0131n p\u00fct\u00fcrlendirilmesi ad\u0131n\u0131 verirler. Yani asl\u0131nda g\u00f6\u00e7ebenin, devrimcinin \u00fcretti\u011fi ak\u0131\u015f\u0131 kesen p\u00fct\u00fcrlendirmeler, travmay\u0131 s\u00fcrekli \u00f6l\u00e7\u00fcye ta\u015f\u0131yan anma k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve rit\u00fceller yoluyla haf\u0131zan\u0131n mekansalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Haf\u0131zan\u0131n bu \u015fekilde mekansalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, Nietzscheci bir saikle s\u00f6ylersek, ya\u015fam\u0131n tepkiselle\u015ftirilmesinin arac\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bu ba\u011flamda haf\u0131zala\u015ft\u0131rmaya kar\u015f\u0131, devrimci-unutman\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc bir ba\u015fka yaz\u0131ya b\u0131rak\u0131yoruz. A. Mahir\u2019in \u2018Bunca ac\u0131n\u0131n ve yitirdi\u011fimiz onca yolda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 nas\u0131l ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ben de bilmiyorum. \u015eimdi fark ediyorum ki ya\u015faman gerekiyor, ayakta kalman gerekiyor. Haf\u0131zan\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifleten bizzat m\u00fccadeledir. Haf\u0131zan\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 y\u00fck\u00fc b\u00fct\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla ya\u015fam\u0131yoruz. Sadece i\u00e7inden ge\u00e7iyoruz \u00e7o\u011fu zaman. \u00c7\u00fcnk\u00fc o a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 hissetti\u011fin an ya\u015fam durur\u2019 derken tam da kastetti\u011fi bu devrimci unutu\u015ftur. En nihayetinde ele\u015ftirdi\u011fimiz bu yakla\u015f\u0131mda, siyah\u0131n eylemi (bizim \u00f6rne\u011fimizde K\u00fcrt\u2019\u00fcn eylemi), beyaz\u0131n keyfi ile ayn\u0131 d\u00fczlemde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu, ayn\u0131 zamanda Modernist Marksizmin, sermaye ile emek g\u00fcc\u00fc aras\u0131na yerle\u015ftirdi\u011fi diyalektikten kurtulamamas\u0131yla ili\u015fkilidir. Modernist Marksistler, diyalekti\u011fe sadakatlerinden dolay\u0131 emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn sermayenin \u00f6l\u00e7\u00fc birimi haline geldi\u011fini ve direni\u015fin, emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn i\u00e7erisinden de\u011fil, tam da emek g\u00fcc\u00fc olmaya direnmekten ge\u00e7ti\u011fini g\u00f6remez. Nitekim antagonizman\u0131n da sermeye ile emek aras\u0131nda de\u011fil, emek g\u00fcc\u00fc ile emek g\u00fcc\u00fc olmaya direnen emek aras\u0131nda oldu\u011funu idrak edemez. Ayn\u0131 \u015fekilde K\u00fcrt\u2019e yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan travma ile T\u00fcrk\u2019\u00fcn keyfi aras\u0131na s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 politikan\u0131n, asl\u0131nda bir halk\u0131n in\u015fa edilmesi ve bunun direni\u015fi oldu\u011funu g\u00f6remez. Bizim \u00f6rne\u011fimize d\u00f6nersek, K\u00fcrt\u2019\u00fcn travmas\u0131 ile T\u00fcrk\u2019\u00fcn keyfi aras\u0131ndaki ili\u015fki diyalektik bir ili\u015fkidir. Ve i\u015fte K\u00fcrt\u2019\u00fcn direni\u015fi, hi\u00e7bir zaman bu diyalekti\u011fin i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015fmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7 de s\u00f6ylendi\u011fi gibi, \u201cba\u015f\u0131na gelenlere yan\u0131t veremiyor veya ya\u015fam\u0131 anlamland\u0131ram\u0131yor\u201d de\u011fildir. Tam tersine diyalektikten kurtuldu\u011fumuzda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ilk \u015fey, Lacan\u2019\u0131n form\u00fclasyonunun direni\u015f taraf\u0131ndan tersine \u00e7evrildi\u011fidir. Bu terse \u00e7evirmeyle birlikte travma, art\u0131k T\u00fcrk\u2019e aittir. T\u00fcrk, kendi \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc i\u00e7erisinde devinmeyen K\u00fcrt\u2019\u00fc g\u00f6rd\u00fck\u00e7e, devrimci-unutman\u0131n g\u00fcc\u00fcyle ya\u015fam\u0131n in\u015fa edildi\u011fini g\u00f6rd\u00fck\u00e7e, K\u00fcrt\u00fcn direni\u015finin hi\u00e7 de fantezi \u00fcretmedi\u011fini, tersine ger\u00e7e\u011fi \u00fcretti\u011fini g\u00f6rd\u00fck\u00e7e b\u0131rak\u0131n \u201ckeyif\u201di, art\u0131k ba\u015f\u0131na gelenlere yan\u0131t veremiyor ve her yerde kendi hayaleti haline gelmi\u015f K\u00fcrt\u2019\u00fc ar\u0131yor ve soruyor demektir. Ve soru a\u00e7\u0131kt\u0131r: \u201cK\u00dcRT NEREDE?\u201d En yal\u0131n haliyle anadil yasa\u011f\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 travma anadili konu\u015fmak i\u00e7in onlarca y\u0131l amans\u0131z bir m\u00fccadele veren K\u00fcrt\u00fcn m\u00fc travmas\u0131d\u0131r? Yoksa K\u00fcrt anadilinde e\u011fitim g\u00f6r\u00fcrse \u00fclke par\u00e7alan\u0131r korkusunu her yerde dola\u015f\u0131ma sokan T\u00fcrk\u2019\u00fcn m\u00fc travmas\u0131d\u0131r? Tart\u0131\u015fman\u0131n \u00e7ekilmesi gereken zemin tam da buras\u0131d\u0131r. Buray\u0131 daha fazla uzatmak bu yaz\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015far. Ancak yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda s\u00f6yledi\u011fimiz materyalist psikiyatrinin olanaklar\u0131 tam olarak \u201c\u00f6dipalle\u015ftirici\u201d bu psikanalizin etkilerinden ve tabi ki diyalekti\u011fin i\u00e7eridenle\u015ftirmesinden, \u00f6l\u00e7\u00fc anlay\u0131\u015f\u0131ndan kurtuldu\u011fumuzda ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Materyalist bir psikiyatri, fantezilere de\u011fil virt\u00fcel ve edimsel kuvvetlerin ger\u00e7ek ya\u015famda deneylendi\u011fi ya\u015fam\u0131n in\u015fa edili\u015fine odaklan\u0131r. Diyalekti\u011fin birbirinin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olarak ya\u015fam\u0131 yarg\u0131layan psikanalize ve onun kavramlar\u0131na de\u011fil bir halk\u0131n in\u015fa edili\u015fine odaklan\u0131r. Sembolik toplumun\/yap\u0131n\u0131n kapma pratiklerine de\u011fil direni\u015fin \u00f6znellik \u00fcretimlerine ve devrimci-unutmalar\u0131na odaklan\u0131r. Burada bir ba\u015fka ba\u011flam\u0131n kapsam\u0131nda s\u00f6ylemek istedi\u011fimize bir \u00f6rnek daha vermek istiyoruz. Filistin m\u00fccadelesi, kendisine uygulanan b\u00fct\u00fcn vah\u015fete kar\u015f\u0131 elbette ele\u015ftirilemez bir \u015fekilde hakl\u0131 bir m\u00fccadeledir. Ve burada verece\u011fimiz \u00f6rnek, hi\u00e7 de Filistin m\u00fccadelesini olumsuzlamak i\u00e7in de\u011fildir. Ancak baz\u0131 tespitlere yine de ihtiya\u00e7 vard\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n her yerinde Filistin halk\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ac\u0131ya kar\u015f\u0131 direni\u015fler ve eylemler g\u00f6rmemize ra\u011fmen, ayn\u0131 ac\u0131 ve vah\u015fete maruz kalan K\u00fcrt halk\u0131 i\u00e7in bu ac\u0131lar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karan ayn\u0131 eylem ve direni\u015fleri g\u00f6remiyor olu\u015fumuzun nedeni nedir? Bizim yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131za g\u00f6re bunun nedeni, modernist\/anti-modernist bir hareketle alter-modernist bir hareket aras\u0131ndaki farktan kaynaklanmaktad\u0131r. Buradaki analizimiz, hakl\u0131\/haks\u0131z ya da do\u011fru\/yanl\u0131\u015f meselesi de\u011fildir. Filistin halk\u0131 kendi m\u00fccadelesini, kendi inand\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle vermekte son derece hakl\u0131d\u0131r. Mesele bu de\u011fildir. Ama Filistin halk\u0131n\u0131n m\u00fccadelesi, travma ya\u015fayan bir halk\u0131n ba\u015f\u0131na gelenlere ili\u015fkin d\u00fcnya halklar\u0131ndan bir \u201cvicdan\u201d talep eder. Ve d\u00fcnya halklar\u0131, devrimcileri, bu vicdan talebine sa\u011fduyu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla cevap verir. Onlar\u0131n yan\u0131nda oldu\u011funu deklare eder. Oysa K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi, yukar\u0131da s\u00f6yledi\u011fimiz gibi Filistin halk\u0131ndan daha az zul\u00fcm g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in de\u011fil, m\u00fccadelesini vicdanlara \u00e7a\u011fr\u0131 olarak kurmamas\u0131ndan al\u0131r g\u00fcc\u00fcn\u00fc. Bu paradigma asla sa\u011fduyuyla \u00e7al\u0131\u015fmaz. O y\u00fczden d\u00fcnyan\u0131n her yerinde Filistinlilere destek i\u00e7in eylem yap\u0131l\u0131rken, K\u00fcrtlerin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 vah\u015fet de\u011fil, paradigmalar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Bunun nedeni, K\u00fcrtlerin \u00fcretti\u011fi ya\u015fam paradigmas\u0131n\u0131n nas\u0131l d\u00fcnya halklar\u0131 i\u00e7in de bir \u00f6zg\u00fcrle\u015fme prati\u011fi haline gelebilece\u011finin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesidir. Art\u0131k yaz\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndaki soruyu cevaplayabiliriz. U\u011frad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm vah\u015fete ve ac\u0131ya ra\u011fmen K\u00fcrtler bir travma ya\u015f\u0131yor de\u011fildir. E\u011fer travma, psikanalitik ba\u011flamda bile olsa ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ac\u0131 nedeniyle ya\u015fam\u0131n\u0131 anlamland\u0131ramamak veya anlam kayb\u0131 ya\u015famaksa, kim K\u00fcrtlerin ya\u015fam\u0131 kaybetti\u011fini s\u00f6yleyebilir. K\u00fcrtl\u00fck gibi T\u00fcrkl\u00fck de do\u011fal olarak verili de\u011fildir. Spinoza, do\u011fan\u0131n milletler yaratmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmi\u015fti bize. Direni\u015fleriyle dahas\u0131 direni\u015fin \u00f6tesine ge\u00e7en alter-modernite\/demokratik modernite pratikleri ile bir halk in\u015fa prati\u011finde olan K\u00fcrtlerdir. Oysa \u201cSarma\u015f\u0131k\u201d filminin o s\u00fcrekli tekrarlanan travmatik sorusu olan \u201cK\u00dcRT NEREDE?\u201d ba\u011flam\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, bu travmay\u0131 b\u00fct\u00fcn ve\u00e7heleriyle bedenlerinde ya\u015fayan T\u00fcrklerdir. \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0 Helin \u0130lkiz & Selahedd\u00een Biyan\u00ee<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":379,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":45,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-16","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":381,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16\/revisions\/381"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}