K\u00fcrt ulusal direni\u015finin ideolojik omurgas\u0131n\u0131n olu\u015fum s\u00fcrecini veya K\u00fcrt sosyalist hareketlerinin belli tarihsel kesitlerde b\u00fcr\u00fcnd\u00fckleri ideolojik formlar\u0131 k\u00fcresel, b\u00f6lgesel ve \u00f6zellikle \u00fc\u00e7 egemen devletin (T\u00fcrk, Fars ve Arap) sosyalist hareketlerinin geli\u015fim seyrinden ba\u011f\u0131ms\u0131z ele almak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. T\u00fcrk, Arap ve Fars sosyalist hareketleri ile d\u00f6rt par\u00e7ada ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan K\u00fcrt ulusal direni\u015flerinin sosyalistle\u015fme s\u00fcre\u00e7leri aras\u0131ndaki tarihsel ba\u011f\u0131nt\u0131y\u0131 ve ili\u015fkiselli\u011fi bu yaz\u0131da sadece T\u00fcrkiye sosyalist hareketleri ile Kuzey\u2019de ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f hareketlerin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fimine odaklayaca\u011f\u0131z. <\/p>\n\n\n\n
Kuzey\u2019deki ulusal direni\u015fleri, ideolojik\/politik muhteva ba\u011flam\u0131nda 1960 \u00f6ncesi ve sonras\u0131 \u015feklinde iki ayr\u0131 tarihsellik \u00fczerinden b\u00f6lebiliriz. 1800\u2019lerin ba\u015f\u0131ndan 1937 Dersim Tertelesine kadar aral\u0131ks\u0131z s\u00fcren isyanlar silsilesinin genel karakterine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u015e\u00eax Said ve A\u011fr\u0131 \u0130syanlar\u0131n\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki direni\u015flerin b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011funun belli bir program\u0131 ve stratejik b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olmayan, b\u00f6lgesel, a\u015firetsel, daha \u00e7ok dini ve feodal aristokratlar\u0131n kaybedilmi\u015f imtiyazlar\u0131 geri alma m\u00fccadelesi \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. M\u00fccadelenin daha sek\u00fcler\/modernist kanad\u0131n\u0131 temsil eden K\u00fcrt entelekt\u00fcel d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ayd\u0131n\/isyanc\u0131 kesiminin b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu ise \u0130ttihat\u00e7\u0131 ayd\u0131nlanma siyasetinin direkt etkisi alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu boyutuyla T\u00fcrk \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n K\u00fcrtl\u00fc\u011fe terc\u00fcme edilmi\u015f bu hali, jakobendir, ayd\u0131nlanmac\u0131d\u0131r, terakkiperverdir, bat\u0131c\u0131d\u0131r, pozitivisttir ve darmada\u011f\u0131n olmu\u015f K\u00fcrdistan\u2019\u0131 toparlama i\u015fini karizmatik bir kurtar\u0131c\u0131ya havale etmi\u015ftir. S\u00f6z konusu tarihsel \u00f6znelli\u011fin i\u00e7inde elbette istisnai durumlar da vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin \u015e\u00eax Said \u0130syan\u0131na bizzat kat\u0131lm\u0131\u015f olan Feh\u00eem\u00ea B\u00eelal ve He\u015fyar Serd\u00ee \u00f6z\u00fcnde sosyalist \u00f6nc\u00fclerdir ve K\u00fcrt tarikatlar\u0131n\u0131 gangster \u00e7eteleri olarak tan\u0131mlam\u0131\u015flard\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde \u015e\u00eax Said \u0130syan\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctleyici g\u00fcc\u00fc olan Azad\u00ee \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn Sovyet Rusya\u2019ya yazd\u0131\u011f\u0131 mektuplar, Xoybun ve Ta\u015fnak \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn Rus Kom\u00fcnist Partisi\u2019ne sosyalizmin \u015fa\u015fmaz ilkesi olan \u2018Uluslar\u0131n Kendi Kaderini Tay\u0131n Hakk\u0131\u2019n\u0131n\u2019 K\u00fcrtleri de kapsad\u0131\u011f\u0131na dair hat\u0131rlatmalar\u0131 s\u00f6z konusudur. O g\u00fcn\u00fcn TKP, Komitern ve Rus Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin K\u00fcrt meselesine yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n daha \u00e7ok stratejik ve devletlerin \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 esas alan diplomatik bir d\u00fczlem \u00fczerinden ilerlemesi, A\u011fr\u0131 \u0130syan\u0131nda Rusya taraf\u0131na ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015fan isyanc\u0131 gruplar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131n Sovyetler taraf\u0131ndan engellenmesi ba\u015fka bir tart\u0131\u015fma konusu olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde durmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
1960\u2019lardan itibaren geli\u015fen T\u00fcrkiye sosyalist hareketine paralel bir ideolojik seyir izleyen K\u00fcrt hareketi bu kez bat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n yerine ilericilik ve azgeli\u015fmi\u015flikten kurtulma stratejisini devreye koymu\u015ftur. Kemalizm\u2019in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc enternasyonalden ithal etti\u011fi \u2018Feodalizme kar\u015f\u0131 Sava\u015f\u2019 stratejisi, K\u00fcrt ulusall\u0131\u011f\u0131n\u0131 da sirayet etmi\u015f, K\u00fcrt ulusal birli\u011fini par\u00e7alayan \u015feyhlik ve a\u011fal\u0131k kurumlar\u0131 sert bir \u015fekilde ele\u015ftirilmi\u015ftir. Tamam\u0131yla Kemalizm\u2019den K\u00fcrtl\u00fc\u011fe terc\u00fcme edilmi\u015f ilk ele\u015ftiriler \u015f\u00f6yle yap\u0131lmaktayd\u0131: D\u00fcnya aya giderken T\u00fcrkiye azgeli\u015fmi\u015flikle bo\u011fu\u015fuyor, K\u00fcrtler ise \u00c7ax\u00ea \u015eikeftan (Ma\u011fara \u00c7a\u011f\u0131nda) ya\u015famaya mahk\u00fbm ediliyor. T\u00fcm bu ele\u015ftirilerin merkezinde s\u00f6m\u00fcrgecilik hakikati de\u011fil dolay\u0131ms\u0131z olarak azgeli\u015fmi\u015fli\u011fin kahredici gerili\u011fi bulunuyordu. O d\u00f6nemin me\u015fhur \u015fark\u0131lar\u0131ndan birinin s\u00f6zleri \u015fu \u015fekildedir: \u2018De l\u00eaxin l\u00eaxin birano l\u00eaxin \/ dijmin\u00ean mezin axa \u00fb \u015f\u00eaxin \/ Axa bikujin \u015f\u00eaxan pel\u00eaxin!<\/em>\u2019 1970\u2019lerin ba\u015f\u0131nda itibaren \u2018Sosyalizm t\u00fcm bu geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n kurtulu\u015f re\u00e7etesidir\u2019 alg\u0131s\u0131 yava\u015f yava\u015f K\u00fcrt ulusal direni\u015finin b\u00fct\u00fcn dinamiklerinde genel bir kabule d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyordu. 1960\u2019lar\u0131n sonundan itibaren K\u00fcrt \u00f6rg\u00fctleri aras\u0131nda geli\u015fen Marksist Leninist ideolojik hat, \u00f6znel olarak K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcn evrensel durum ile kendini me\u015frula\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 da sa\u011fl\u0131yordu. Yani K\u00fcrtler bu durumda iki kez sosyalist olmak zorunda kal\u0131yorlard\u0131. K\u00fcrt devrimcileri, bir taraftan ulusal kurtulu\u015f sava\u015f\u0131n\u0131 sosyalist bir zemine\/programa oturtmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00f6b\u00fcr taraftan K\u00fcrdistan\u2019da b\u00fct\u00fcn toplumsall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek bir T\u00fcrkiye sosyalist devriminin zorunlulu\u011funa da inan\u0131yorlard\u0131. T\u00fcrkiye sol-sosyalist hareketinin o d\u00f6nem K\u00fcrt sorununa yakla\u015f\u0131m\u0131na dair Hamit Bozarslan\u2019\u0131n verdi\u011fi me\u015fhur bir \u00f6rnek vard\u0131r: Kendisi de Cezayirli ve Fransa\u2019n\u0131n b\u00fcy\u00fck entelekt\u00fcellerinden biri olan Jean Leca Cezayirli m\u00fccahitlere \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: \u2018Kendimizi kurtarmak i\u00e7in verdi\u011fimiz m\u00fccadele ile hem kendimizi hem de sizi kurtar\u0131yoruz\u2019<\/em> Marksizmin ulusal meseleyi uluslar\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirmesi, Latin Amerika, Filistin, Bask B\u00f6lgesi, Hindi-\u00c7in ve Afrika\u2019da geli\u015fen ulusal kurtulu\u015f hareketlerinin sol\/sosyalist karakteri ku\u015fkusuz K\u00fcrt hareketinin sosyalistle\u015fmesine ciddi etkileri olmu\u015ftur. Bu etki bazen o kadar abart\u0131l\u0131 bir ideolojik kat\u0131l\u0131k\/tutuculuk ve ezbercilik d\u00fczeyine \u00e7\u0131k\u0131yordu ki binlerce militan\u0131 olan bir K\u00fcrt \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn y\u00f6netici kadrolar\u0131 Mao\u2019nun \u00dc\u00e7 D\u00fcnya Teorisinde uzla\u015famad\u0131klar\u0131 i\u00e7in \u00f6rg\u00fct\u00fc ikiye b\u00f6lebiliyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n K\u0131saca \u00f6zetlersek Kuzey\u2019deki K\u00fcrt Ulusall\u0131\u011f\u0131 1960\u2019lardan itibaren iki temel ideolojik hat ve k\u00f6k \u00fczerinden ilerlemi\u015ftir. 49\u2019lar Davas\u0131yla ba\u015flayan ve Dicle F\u0131rat dergilerinde ilk n\u00fcveleri ortaya \u00e7\u0131kan sosyalist fikirleri saymazsak birinci damar, b\u00fcy\u00fck oranda Barzani hareketinin etkisi alt\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f Faik Bucak ve Sait El\u00e7i\u2019nin kurdu\u011fu T\u00fcrkiye Kurdistan Demokrat Partisi (TKDP) gelene\u011fidir. \u0130kinci damar ise T\u0130P, FKF ve Dev Gen\u00e7 i\u00e7erisinde \u00f6rg\u00fctlenip daha sonra ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6rg\u00fctlenmeler giden sol\/sosyalist damar\u0131d\u0131r. TKDP, ilk zamanlar\u0131nda daha \u00e7ok K\u00fcrt k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva katmalar\u0131, e\u015fraf ve dini alimlere dayanan muhafazak\u00e2r bir hareket iken \u00f6zellikle FKF, T\u0130P ve Dev Gen\u00e7 i\u00e7inde geli\u015fen K\u00fcrt sosyalist kanad\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcmesiyle birlikte ideolojik bir i\u00e7 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde Do\u011fu Mitingleri ve Komando Bask\u0131nlar\u0131n\u0131n da etkisiyle radikalle\u015fen K\u00fcrt ulusal muhalefeti, yava\u015f yava\u015f k\u00fclt\u00fcrel haklar, iktisadi yat\u0131r\u0131m ve sosyal adalet taleplerini a\u015farak T\u00fcrkiye Devletini s\u00f6m\u00fcrgeci ve fa\u015fist bir devlet olarak tan\u0131mlamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131nda s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131n Kurdistandaki feodalleri ve i\u015fbirlik\u00e7ileri de kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunarak milletlerin kaderini tayin hakk\u0131n\u0131 temel referans noktas\u0131 almaya ba\u015flad\u0131lar. Hatta DDKO Hareketi, K\u00fcrt hareketleri i\u00e7erisinde ba\u015fat \u00e7eli\u015fki olarak kabul edilen feodal gerilik ve b\u00f6lgesel azgeli\u015fmi\u015flik vurgusuna kar\u015f\u0131 K\u00fcrt ve K\u00fcrdistan vurgusunun c\u0131l\u0131zl\u0131\u011f\u0131na bir tepki olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcrdistan s\u00f6m\u00fcrgedir tezini 1969\u2019da ilk ortaya atan \u015eakir Ep\u00f6zdemir, 1971 y\u0131l\u0131nda Doktor \u015eivan ve 1973 y\u0131l\u0131nda H\u0131d\u0131r Murat mahlas\u0131yla yaz\u0131lar yazan Kemal Burkay olmu\u015ftur. 12 Mart sonras\u0131 cezaevlerine d\u00fc\u015fen, 1974 aff\u0131yla d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kan ve daha \u00f6nce legaliteyi her ko\u015fulda savunmu\u015f olan DDKO \u00fcyelerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131, \u00f6fkeli radikalizmleri, ilegaliteye \u00e7ekilme ve kopu\u015f e\u011filimleri mahkeme savunmalar\u0131nda kendini bariz olarak g\u00f6stermi\u015ftir. Mahkemelerde DDKO militanlar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin emperyalizmin bir uydu devleti oldu\u011funu, yap\u0131sal olarak fa\u015fist bir karaktere sahip oldu\u011funu, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n reddi \u00fczerinden kurguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilk kez savunuyorlard\u0131. DDKO Savunmalar\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sol tonlaman\u0131n yan\u0131nda ba\u015fat sorunun Kurdistan sorunu oldu\u011funu a\u00e7\u0131k se\u00e7ik beyan ediyordu. Hatta daha sonra M\u0130T ve KDP\u2019nin ortak komplosuyla tasfiye edilen Doktor \u015eivan\u2019\u0131n yolda\u015flar\u0131 ve \u00f6\u011frencilerinin DDKO i\u00e7indeki g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kanad\u0131 K\u00fcrtlerin ba\u015fat \u00e7eli\u015fkisinin s\u0131n\u0131fsall\u0131ktan \u00e7ok ulusall\u0131k oldu\u011funu savunarak ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u00f6rg\u00fctlenmenin fitilini ate\u015flemi\u015flerdir diyebiliriz. <\/p>\n\n\n\n Daha \u00f6nce \u00fcniversite talebesi gen\u00e7ler taraf\u0131ndan kurulan, radikal s\u00f6ylemine ra\u011fmen yasall\u0131k d\u0131\u015f\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc eyleme kar\u015f\u0131 olan, bir nevi K\u00fcrt entelekt\u00fcellerinin manevi himayesinde geli\u015fen DDKO, o d\u00f6nem Dev-Gen\u00e7 i\u00e7inde ya\u015fanan silahl\u0131 m\u00fccadele e\u011filiminin tamam\u0131yla d\u0131\u015f\u0131nda bir yerde konumlanm\u0131\u015ft\u0131. Bu bask\u0131n ruh halinin ya\u015fanmas\u0131nda 1920 ve 1930\u2019lardaki K\u00fcrt hareketlerinin \u015fiddetle ezilmesinin yaratt\u0131\u011f\u0131 tarihsel korku ve \u00e7ekincenin de pay\u0131 vard\u0131r. Buna ra\u011fmen KDP\u2019den ayr\u0131lan ve T\u00fcrkiye K\u00fcrdistan Demokrat Partisi\u2019ni sol ideolojik hatta k\u0131ran Doktor \u015eivan, d\u00f6neminin en keskin anti s\u00f6m\u00fcrgeci direni\u015f hatt\u0131n\u0131 \u00f6rmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 1974 ile 1980 aras\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan t\u00fcm sosyalist K\u00fcrt hareketleri, K\u00fcrdistan\u2019\u0131n d\u00f6rt devlet aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015f bir s\u00f6m\u00fcrge \u00fclke oldu\u011funu temel referans alarak ulusal birle\u015fik sosyalist Kurdistan fikrinde birle\u015ftiler. K\u00fcrtlerin vermi\u015f oldu\u011fu anti s\u00f6m\u00fcrgeci sava\u015f\u0131n me\u015fruiyeti kabul edilmeden T\u00fcrkiye proletaryas\u0131n\u0131n devriminin m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131 ya da eksik olaca\u011f\u0131 ko\u015fulunu ortaya att\u0131lar. K\u00fcrt sol yap\u0131lar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6rg\u00fctlenmelere gitmelerinin bir nedeni de K\u00fcrtlerde neredeyse mitolojik bir kahramanl\u0131k \u00f6yk\u00fcs\u00fcne d\u00f6nen Barzani hareketinin 1975 y\u0131l\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r yenili\u011finin yaratt\u0131\u011f\u0131 \u015fok ve karamsarl\u0131k halinin Barzani hareketinden kopu\u015fu da h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r diyebiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc 1975 yenilgisinde ABD\u2019nin ihaneti kadar Sovyet Rusya\u2019n\u0131n Saddam\u2019\u0131n m\u00fcttefiki olu\u015fu K\u00fcrt yap\u0131lar\u0131 aras\u0131nda iki tarafa da mesafeli yakla\u015f\u0131m\u0131 tetiklemi\u015f, bizim da\u011flardan ve \u00f6z g\u00fcc\u00fcm\u00fczden ba\u015fka kimsemiz yoktur fikri yava\u015f yava\u015f genel kabul haline gelmi\u015ftir. \u00dcstelik Barzani hareketinin feodal \u00f6nderlikli ve sosyalist temelden uzak bir yap\u0131 oldu\u011funa dair ele\u015ftiriler 12 Mart d\u00f6neminden \u00f6nce de ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Hatta yeni gelen K\u00fcrt jenerasyonun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 KDP gelene\u011fine yaslanm\u0131\u015f olan ve Aksakall\u0131lar dedikleri eski K\u00fcrt ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131 revizyonist, uzla\u015f\u0131mc\u0131, pasifist olarak g\u00f6r\u00fcyor ve K\u00fcrtlerin acilen yeni gen\u00e7lik \u00f6rg\u00fctlenmelerine giderek Vietnam, Angola, K\u00fcba, \u00c7in Devrimi t\u00fcr\u00fc silahl\u0131 direni\u015flere benzer bir devrimci zoru devreye koymalar\u0131 gerekti\u011fini savunuyorlard\u0131. 1976-79 y\u0131llar\u0131 aras\u0131 M\u00fcmtaz Kotan etraf\u0131nda biriken Rizgar\u00ee dergisinin savundu\u011fu radikal tezler, \u0130smail Be\u015fik\u00e7i\u2019nin Bilim Y\u00f6ntemi kitab\u0131nda geli\u015ftirdi\u011fi Kemalizm ele\u015ftirisi, 12 Mart\u2019tan sonra diasporadan d\u00f6nen radikal devrimcilerin etkisiyle Koral ve Y\u00f6ntem gibi K\u00fcrt entelekt\u00fcelleri taraf\u0131ndan y\u00f6netilen yay\u0131nev\u00adlerinin listelerinde Gine ve Mozambik gibi s\u00f6m\u00fcrge uluslar\u0131n silahl\u0131 m\u00fccadelelerini konu alan yay\u0131nlara yer verilmesi bu yeni kurtulu\u015f stratejisinin ayak sesleri olarak yorumlanabilir. Bunun yan\u0131nda DDKO\u2019nun cezaevinden kurtularak Avrupa ve Ortado\u011fu\u2019ya yay\u0131lan kadrolar\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve s\u00f6m\u00fcrge Kurdistan vurgusunu g\u00fc\u00e7lendirip kendi i\u00e7lerinden Kawa, Rizgar\u00ee, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Yolu gibi \u00f6rg\u00fctlerin temellerini att\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n G\u00fcney, Rojava ve Do\u011fu ile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda Kuzey\u2019de sosyalizm fikrinin ge\u00e7 yerle\u015fmesinin bir nedeni de belli \u00f6l\u00e7\u00fclerde Kemalizm\u2019in 1950\u2019lerden itibaren DP’ye kar\u015f\u0131 sol muhalefetin ideolojisi haline gelmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bir taraftan T\u00fcrkiye solunun uzun bir s\u00fcre Kemalizm\u2019den tamam\u0131yla kopmamas\u0131 T\u00fcrkiye Devrimci hareketinin geli\u015fimini engellerken bir taraftan da hem DP\u2019ye hem Kemalizm\u2019e mesafeli olan K\u00fcrt devrimcilerinin T\u00fcrkiye Solundan bir t\u00fcrl\u00fc emin olamama durumunu yaratm\u0131\u015ft\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye devrimci hareketi Kemalizm ile ba\u011flar\u0131n\u0131 kopard\u0131k\u00e7a K\u00fcrtlerin sosyalistle\u015fme s\u00fcreci o denli h\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131r diyebiliriz. Buna kar\u015f\u0131, 1970\u2019ler boyunca T\u00fcrkiye sol\/sosyalist \u00f6rg\u00fctleri, K\u00fcrt \u00f6rg\u00fctlerinin Kurdistan s\u00f6m\u00fcrgedir tezini b\u00fcy\u00fck oranda ret ederek zaten kendisi s\u00f6m\u00fcrge olan T\u00fcrkiye\u2019nin i\u00e7 s\u00f6m\u00fcrgesinin ontolojik olarak olamayaca\u011f\u0131n\u0131, bu tezin ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 burjuvazinin pazara egemen olmak i\u00e7in halklara kurdu\u011fu bir tuzak oldu\u011funu savunuyordu. THKP\/C k\u00f6kenli Kurtulu\u015f, T\u0130KKO gibi istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye devrimci hareketinin b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu bu tez etraf\u0131nda birle\u015fiyordu.<\/p>\n\n\n\n 1970\u2019lerde b\u00fct\u00fcn K\u00fcrt Sosyalist Hareketlerinin literat\u00fcr d\u00fcnyalar\u0131nda ve devrimci gramerinde s\u00f6m\u00fcrgecilik tezi d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn kavramlar\u0131 ile T\u00fcrkiye Sol Hareketlerinin kavramlar\u0131 neredeyse ayn\u0131d\u0131r. Revizyonizm, Yar\u0131 Feodallik, Milli Burjuvazi, Oport\u00fcnizm, Sosyal \u015eovenizm, Emperyalizm, Sosyal Emperyalizm, \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya vs. S\u00f6z konusu d\u00f6nem i\u00e7erisinde K\u00fcrt \u00f6rg\u00fctleri K\u00fcrtlerle ilgili y\u00fczlerce kitap, dergi ve fanzin yay\u0131nlamalar\u0131na ra\u011fmen K\u00fcrt\u00e7e dilinin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 son derece s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcrt ve T\u00fcrk sol yap\u0131lar\u0131 aras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan ideolojik dil birli\u011fi, ayn\u0131 tema ve kavramlar \u00e7er\u00e7evesinde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan zihinsel kal\u0131plar, K\u00fcrt solunun \u00f6zerk bir \u00f6rg\u00fctlenme zeminine sahip olmas\u0131na ra\u011fmen \u00f6zerk bir Kurd\u00ee ya da Kurdistani politik d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f kal\u0131b\u0131na sahip olmas\u0131n\u0131 tarihsel olarak fazlas\u0131yla geciktirdi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. <\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye sol\/sosyalist hareketinde daha \u00e7ok sol entelekt\u00fcel damar\u0131 temsil eden T\u0130P, TKP ve TS\u0130P gibi hareketler ile gen\u00e7li\u011fi ve halk\u0131 devrimci praksise kanalize etmeye \u00e7al\u0131\u015fan Dev Yol, Dev Sol, Kurtulu\u015f, Halk\u0131n Yolu, T\u0130KKO gibi hareketler aras\u0131ndaki kopu\u015f ile o g\u00fcne kadar K\u00fcrt Ulusall\u0131\u011f\u0131nda daha \u00e7ok tarihsel ve k\u00fclt\u00fcrel referanslarla politik\/entelekt\u00fcel zemini g\u00fc\u00e7lendiren DDKD, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Yolu, Kawa, R\u0131zgar\u00ee gibi \u00f6rg\u00fctlerden keskin bir kopu\u015f ger\u00e7ekle\u015ftiren PKK aras\u0131ndaki kopu\u015f fazlas\u0131yla birbirine benzemektedir. Dolay\u0131s\u0131yla di\u011fer K\u00fcrt \u00f6rg\u00fctlerinin \u00f6nce politik ve k\u00fclt\u00fcrel kazan\u0131mlar sonra silah tezine kar\u015f\u0131 PKK, silahl\u0131 m\u00fccadeleyi t\u00fcm kazan\u0131mlar\u0131n kataliz\u00f6r\u00fc olarak kabul edip kurucu devrimci \u015fiddeti temel kurtulu\u015f yolu olarak g\u00f6r\u00fcyordu. 1970\u2019lerin sonunda itibaren PKK, kendi ideolojik hatt\u0131na, dolay\u0131s\u0131yla teorik repertuar\u0131na s\u00f6m\u00fcrgecilik, \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f s\u00f6m\u00fcrge bireyi, yeni militan ki\u015filik dolay\u0131s\u0131yla Fannon\u2019cu bir diskur \u00fczerinden s\u00f6ylersek s\u00f6m\u00fcrge olman\u0131n b\u00fct\u00fcn olumsuzluklar\u0131n\u0131\/patolojisini b\u00fcnyesinde ta\u015f\u0131yan bir K\u00fcrtl\u00fckten \u2018politik\/ahlaki\u2019 b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc yeniden in\u015fa etmi\u015f yeni bir K\u00fcrtl\u00fc\u011fe ge\u00e7i\u015fi temel m\u00fccadele gerek\u00e7esi olarak ortaya koyuyordu. <\/p>\n\n\n\n Neredeyse bir i\u00e7 sava\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc veren 1976\/80 aras\u0131 fa\u015fistlerin Alevi K\u00fcrtlerin yo\u011fun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerde sivil katliamlara giri\u015fmesi, 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizminin yaratt\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131m ve bu y\u0131k\u0131mdan \u00e7\u0131k\u0131\u015f aray\u0131\u015flar\u0131, \u0130ran\u2019da sol hareket olarak ba\u015flay\u0131p \u0130slami bir nitelik kazanan ihtilalin sol ve K\u00fcrt d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na evrilmesi K\u00fcrtleri silahl\u0131 direni\u015fe neredeyse mecbur b\u0131rak\u0131yordu. Daha \u00f6nce tamam\u0131yla legal m\u00fccadele zemini \u00fczerinden \u00f6rg\u00fctlenen bir\u00e7ok K\u00fcrt \u00f6rg\u00fct\u00fc, 12 Eyl\u00fcl Darbesinden sonra silahl\u0131 m\u00fccadeleyi bir zorunluluk olarak kabul edip bunu parti programlar\u0131na dahil etmi\u015f, buna dair kimi giri\u015fimlerde bulunmu\u015f ama hi\u00e7biri bu i\u015fi sonuna kadar g\u00f6t\u00fcrememi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n 1970\u2019lerin sonuna do\u011fru Kurdistan\u2019da iki temel hat \u00fczerinden ya\u015fanan ideolojik hegemonya m\u00fccadelesi, PKK ile KUK aras\u0131nda kanl\u0131 bir sava\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131rken ayn\u0131 ideolojik sava\u015f, 1992\/97 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda G\u00fcney Sava\u015f\u0131nda kendini g\u00fcncellemi\u015ftir. Dr. \u015eivan gelene\u011fini ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia eden DDKD (Devrimci Demokratik K\u00fclt\u00fcr Dernek\u00adleri) ve Kemal Burkay \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde Diyarbak\u0131r, A\u011fr\u0131, Bitlis, Van gibi \u015fehirlerde kitle \u00f6rg\u00fctlenmesine a\u011f\u0131rl\u0131k veren, Devrimci Halk K\u00fclt\u00fcr Dernekleri yoluyla yasal faaliyet y\u00fcr\u00fcten, 1977 belediye Se\u00e7imlerinde Mehdi Zana’n\u0131n Diyarbak\u0131r Bele\u00addiye Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ilmesini sa\u011flayan TKSP (T\u00fcrkiye K\u00fcrdis\u00adtan\u0131 Sosyalist Partisi) Sovyet yanl\u0131s\u0131 olarak tan\u0131mlanabilir. TKSP\u2019nin TS\u0130P ve T\u0130P’e fazlas\u0131yla yak\u0131n bir yerde dururken TS\u0130P ve T\u0130P\u2019i \u2018CHP kuyruk\u00e7usu\u2019 olmakla su\u00e7lamas\u0131 tam bir ironi olarak tarihe ge\u00e7mi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n \u0130kinci hat olan PKK, ilk kez ADY\u00d6D (Ankara Demokratik Y\u00fcksek\u00f6\u011frenim Derne\u011fi) i\u00e7inde 1974\u2019te bir araya gelmeye ba\u015flad\u0131. 1977\u2019den \u00f6nce kendilerine Kurdistan Devrimcileri ve Ulusal Kurtulu\u015f Ordusu olarak tan\u0131mlayan PKK o d\u00f6nemin b\u00fct\u00fcn politik literat\u00fcr\u00fcnde hem keskin bir sosyalist strateji hem de Kurdistani vurgunun g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu bir s\u00f6ylem geli\u015ftirdi. Kendine Ekim Devriminin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 proletarya devrimleri ile proletaryan\u0131n hegemonyas\u0131nda geli\u015fen anti s\u00f6m\u00fcrgeci devrimler aras\u0131nda bir \u2018k\u00f6pr\u00fc rol\u00fc\u2019 bi\u00e7en hareket, emperyalizm, i\u015fbirlik\u00e7i burjuvazi ve feodallerden olu\u015fan kar\u015f\u0131 devrimci cepheye kar\u015f\u0131 sosyalist \u00fclkeler, is\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketleri ve ulusal kurtulu\u015f hareketlerinden olu\u015fan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devrimci cephe kurulmadan kurtulu\u015fun gelemeyece\u011fini savunuyordu. Kurdistan devrimini bu s\u00f6m\u00fcrgesel devrimlerden biri olarak tan\u0131mlayarak kendini b\u00fct\u00fcn proleter ve anti s\u00f6m\u00fcrgeci devrimlerin do\u011fal bir bile\u015feni olarak tan\u0131mlad\u0131. Fakat K\u00d6H as\u0131l \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin yaratt\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcr ortam\u0131n\u0131 tamam\u0131yla ret edip yeni bir devrimci k\u00fclt\u00fcr ve ki\u015filik yaratma konusunda verdi\u011fi sava\u015fta g\u00f6steriyordu. Toplumu ve bireyi \u00e7\u00f6z\u00fcmleme noktas\u0131nda ciltler dolusu k\u00fclliyat yaratan hareketin bu g\u00fcnk\u00fc ahlaki\/politik toplum do\u011frultusu, Modernist Marksizmin ekonomi\/politik \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesinin b\u00fct\u00fcn yetersizlikleri kar\u015f\u0131s\u0131nda solun i\u00e7inden sola kar\u015f\u0131 bir m\u00fcdahale olarak d\u00fcnya devrimci hareketine hediye edilmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Spinozac\u0131 anlamda etik-politik kavram\u0131n\u0131 da i\u00e7erleyen ve Marksist ekonomi-politi\u011fin sermayeden yola \u00e7\u0131kmas\u0131na kar\u015f\u0131 direni\u015ften yola \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini sal\u0131k veren etik-politik bir programd\u0131r bu. Bu durum, ayn\u0131 zamanda Fanon ve Cabral\u2019\u0131n s\u00f6m\u00fcrgesizle\u015fmi\u015f kimlik ve yeni insan teorilerini Kurdistan\u2019\u0131n bedenine ve praksisine uyarlaman\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 olarak da okunabilir. <\/p>\n\n\n\n Ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 tarihsel \u00f6znelli\u011fe ba\u011fl\u0131 olarak b\u00fct\u00fcn m\u00fccadele program\u0131n\u0131 Marksist Leninist bir ideolojik hat \u00fczerine kuran K\u00d6H, bug\u00fcn kendini d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn toplumsal m\u00fccadelelerinin sahici bir ele\u015ftirisi \u00fczerinden toplam\u0131 olarak kodlayarak s\u0131n\u0131f \u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u015fan kom\u00fcnal bir ya\u015fam tahayy\u00fcl\u00fcne evrilmi\u015ftir. 1990\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda Reel Sosyalizmin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcne ra\u011fmen y\u00fckselen T\u00fcrkiye sol\/sosyalist hareketleri ile \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi aras\u0131ndaki uzakla\u015fma\/yak\u0131nla\u015fma ve ittifakla\u015fma-kar\u015f\u0131tla\u015fma ili\u015fkinin yan\u0131nda bug\u00fcn y\u00fcr\u00fct\u00fclen birle\u015fik cephe\/ittifak tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve bug\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kan manzaralar\u0131 ba\u015fka bir yaz\u0131n\u0131n konusu olarak burada beklemeye alaca\u011f\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" K\u00fcrt ulusal direni\u015finin ideolojik omurgas\u0131n\u0131n olu\u015fum s\u00fcrecini veya K\u00fcrt sosyalist hareketlerinin belli tarihsel kesitlerde b\u00fcr\u00fcnd\u00fckleri ideolojik formlar\u0131 k\u00fcresel, b\u00f6lgesel ve \u00f6zellikle \u00fc\u00e7 egemen devletin (T\u00fcrk, Fars ve Arap) sosyalist hareketlerinin geli\u015fim seyrinden ba\u011f\u0131ms\u0131z ele almak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. T\u00fcrk, Arap ve Fars sosyalist hareketleri ile d\u00f6rt par\u00e7ada ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan K\u00fcrt ulusal direni\u015flerinin sosyalistle\u015fme s\u00fcre\u00e7leri aras\u0131ndaki tarihsel ba\u011f\u0131nt\u0131y\u0131 ve ili\u015fkiselli\u011fi bu yaz\u0131da sadece T\u00fcrkiye sosyalist hareketleri ile Kuzey\u2019de ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f hareketlerin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fimine odaklayaca\u011f\u0131z. Kuzey\u2019deki ulusal direni\u015fleri, ideolojik\/politik muhteva ba\u011flam\u0131nda 1960 \u00f6ncesi ve sonras\u0131 \u015feklinde iki ayr\u0131 tarihsellik \u00fczerinden b\u00f6lebiliriz. 1800\u2019lerin ba\u015f\u0131ndan 1937 Dersim Tertelesine kadar aral\u0131ks\u0131z s\u00fcren isyanlar silsilesinin genel karakterine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u015e\u00eax Said ve A\u011fr\u0131 \u0130syanlar\u0131n\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki direni\u015flerin b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011funun belli bir program\u0131 ve stratejik b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olmayan, b\u00f6lgesel, a\u015firetsel, daha \u00e7ok dini ve feodal aristokratlar\u0131n kaybedilmi\u015f imtiyazlar\u0131 geri alma m\u00fccadelesi \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. M\u00fccadelenin daha sek\u00fcler\/modernist kanad\u0131n\u0131 temsil eden K\u00fcrt entelekt\u00fcel d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ayd\u0131n\/isyanc\u0131 kesiminin b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu ise \u0130ttihat\u00e7\u0131 ayd\u0131nlanma siyasetinin direkt etkisi alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu boyutuyla T\u00fcrk \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n K\u00fcrtl\u00fc\u011fe terc\u00fcme edilmi\u015f bu hali, jakobendir, ayd\u0131nlanmac\u0131d\u0131r, terakkiperverdir, bat\u0131c\u0131d\u0131r, pozitivisttir ve darmada\u011f\u0131n olmu\u015f K\u00fcrdistan\u2019\u0131 toparlama i\u015fini karizmatik bir kurtar\u0131c\u0131ya havale etmi\u015ftir. S\u00f6z konusu tarihsel \u00f6znelli\u011fin i\u00e7inde elbette istisnai durumlar da vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin \u015e\u00eax Said \u0130syan\u0131na bizzat kat\u0131lm\u0131\u015f olan Feh\u00eem\u00ea B\u00eelal ve He\u015fyar Serd\u00ee \u00f6z\u00fcnde sosyalist \u00f6nc\u00fclerdir ve K\u00fcrt tarikatlar\u0131n\u0131 gangster \u00e7eteleri olarak tan\u0131mlam\u0131\u015flard\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde \u015e\u00eax Said \u0130syan\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctleyici g\u00fcc\u00fc olan Azad\u00ee \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn Sovyet Rusya\u2019ya yazd\u0131\u011f\u0131 mektuplar, Xoybun ve Ta\u015fnak \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn Rus Kom\u00fcnist Partisi\u2019ne sosyalizmin \u015fa\u015fmaz ilkesi olan \u2018Uluslar\u0131n Kendi Kaderini Tay\u0131n Hakk\u0131\u2019n\u0131n\u2019 K\u00fcrtleri de kapsad\u0131\u011f\u0131na dair hat\u0131rlatmalar\u0131 s\u00f6z konusudur. O g\u00fcn\u00fcn TKP, Komitern ve Rus Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin K\u00fcrt meselesine yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n daha \u00e7ok stratejik ve devletlerin \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 esas alan diplomatik bir d\u00fczlem \u00fczerinden ilerlemesi, A\u011fr\u0131 \u0130syan\u0131nda Rusya taraf\u0131na ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015fan isyanc\u0131 gruplar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131n Sovyetler taraf\u0131ndan engellenmesi ba\u015fka bir tart\u0131\u015fma konusu olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde durmaktad\u0131r. 1960\u2019lardan itibaren geli\u015fen T\u00fcrkiye sosyalist hareketine paralel bir ideolojik seyir izleyen K\u00fcrt hareketi bu kez bat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n yerine ilericilik ve azgeli\u015fmi\u015flikten kurtulma stratejisini devreye koymu\u015ftur. Kemalizm\u2019in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc enternasyonalden ithal etti\u011fi \u2018Feodalizme kar\u015f\u0131 Sava\u015f\u2019 stratejisi, K\u00fcrt ulusall\u0131\u011f\u0131n\u0131 da sirayet etmi\u015f, K\u00fcrt ulusal birli\u011fini par\u00e7alayan \u015feyhlik ve a\u011fal\u0131k kurumlar\u0131 sert bir \u015fekilde ele\u015ftirilmi\u015ftir. Tamam\u0131yla Kemalizm\u2019den K\u00fcrtl\u00fc\u011fe terc\u00fcme edilmi\u015f ilk ele\u015ftiriler \u015f\u00f6yle yap\u0131lmaktayd\u0131: D\u00fcnya aya giderken T\u00fcrkiye azgeli\u015fmi\u015flikle bo\u011fu\u015fuyor, K\u00fcrtler ise \u00c7ax\u00ea \u015eikeftan (Ma\u011fara \u00c7a\u011f\u0131nda) ya\u015famaya mahk\u00fbm ediliyor. T\u00fcm bu ele\u015ftirilerin merkezinde s\u00f6m\u00fcrgecilik hakikati de\u011fil dolay\u0131ms\u0131z olarak azgeli\u015fmi\u015fli\u011fin kahredici gerili\u011fi bulunuyordu. O d\u00f6nemin me\u015fhur \u015fark\u0131lar\u0131ndan birinin s\u00f6zleri \u015fu \u015fekildedir: \u2018De l\u00eaxin l\u00eaxin birano l\u00eaxin \/ dijmin\u00ean mezin axa \u00fb \u015f\u00eaxin \/ Axa bikujin \u015f\u00eaxan pel\u00eaxin!\u2019 1970\u2019lerin ba\u015f\u0131nda itibaren \u2018Sosyalizm t\u00fcm bu geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n kurtulu\u015f re\u00e7etesidir\u2019 alg\u0131s\u0131 yava\u015f yava\u015f K\u00fcrt ulusal direni\u015finin b\u00fct\u00fcn dinamiklerinde genel bir kabule d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyordu. 1960\u2019lar\u0131n sonundan itibaren K\u00fcrt \u00f6rg\u00fctleri aras\u0131nda geli\u015fen Marksist Leninist ideolojik hat, \u00f6znel olarak K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcn evrensel durum ile kendini me\u015frula\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 da sa\u011fl\u0131yordu. Yani K\u00fcrtler bu durumda iki kez sosyalist olmak zorunda kal\u0131yorlard\u0131. K\u00fcrt devrimcileri, bir taraftan ulusal kurtulu\u015f sava\u015f\u0131n\u0131 sosyalist bir zemine\/programa oturtmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00f6b\u00fcr taraftan K\u00fcrdistan\u2019da b\u00fct\u00fcn toplumsall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek bir T\u00fcrkiye sosyalist devriminin zorunlulu\u011funa da inan\u0131yorlard\u0131. T\u00fcrkiye sol-sosyalist hareketinin o d\u00f6nem K\u00fcrt sorununa yakla\u015f\u0131m\u0131na dair Hamit Bozarslan\u2019\u0131n verdi\u011fi me\u015fhur bir \u00f6rnek vard\u0131r: Kendisi de Cezayirli ve Fransa\u2019n\u0131n b\u00fcy\u00fck entelekt\u00fcellerinden biri olan Jean Leca Cezayirli m\u00fccahitlere \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: \u2018Kendimizi kurtarmak i\u00e7in verdi\u011fimiz m\u00fccadele ile hem kendimizi hem de sizi kurtar\u0131yoruz\u2019 Marksizmin ulusal meseleyi uluslar\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirmesi, Latin Amerika, Filistin, Bask B\u00f6lgesi, Hindi-\u00c7in ve Afrika\u2019da geli\u015fen ulusal kurtulu\u015f hareketlerinin sol\/sosyalist karakteri ku\u015fkusuz K\u00fcrt hareketinin sosyalistle\u015fmesine ciddi etkileri olmu\u015ftur. Bu etki bazen o kadar abart\u0131l\u0131 bir ideolojik kat\u0131l\u0131k\/tutuculuk ve ezbercilik d\u00fczeyine \u00e7\u0131k\u0131yordu ki binlerce militan\u0131 olan bir K\u00fcrt \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn y\u00f6netici kadrolar\u0131 Mao\u2019nun \u00dc\u00e7 D\u00fcnya Teorisinde uzla\u015famad\u0131klar\u0131 i\u00e7in \u00f6rg\u00fct\u00fc ikiye b\u00f6lebiliyorlard\u0131. K\u0131saca \u00f6zetlersek Kuzey\u2019deki K\u00fcrt Ulusall\u0131\u011f\u0131 1960\u2019lardan itibaren iki temel ideolojik hat ve k\u00f6k \u00fczerinden ilerlemi\u015ftir. 49\u2019lar Davas\u0131yla ba\u015flayan ve Dicle F\u0131rat dergilerinde ilk n\u00fcveleri ortaya \u00e7\u0131kan sosyalist fikirleri saymazsak birinci damar, b\u00fcy\u00fck oranda Barzani hareketinin etkisi alt\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f Faik Bucak ve Sait El\u00e7i\u2019nin kurdu\u011fu T\u00fcrkiye Kurdistan Demokrat Partisi (TKDP) gelene\u011fidir. \u0130kinci damar ise T\u0130P, FKF ve Dev Gen\u00e7 i\u00e7erisinde \u00f6rg\u00fctlenip daha sonra ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6rg\u00fctlenmeler giden sol\/sosyalist damar\u0131d\u0131r. TKDP, ilk zamanlar\u0131nda daha \u00e7ok K\u00fcrt k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva katmalar\u0131, e\u015fraf ve dini alimlere dayanan muhafazak\u00e2r bir hareket iken \u00f6zellikle FKF, T\u0130P ve Dev Gen\u00e7 i\u00e7inde geli\u015fen K\u00fcrt sosyalist kanad\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcmesiyle birlikte ideolojik bir i\u00e7 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde Do\u011fu Mitingleri ve Komando Bask\u0131nlar\u0131n\u0131n da etkisiyle radikalle\u015fen K\u00fcrt ulusal muhalefeti, yava\u015f yava\u015f k\u00fclt\u00fcrel haklar, iktisadi yat\u0131r\u0131m ve sosyal adalet taleplerini a\u015farak T\u00fcrkiye Devletini s\u00f6m\u00fcrgeci ve fa\u015fist bir devlet olarak tan\u0131mlamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131nda s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131n Kurdistandaki feodalleri ve i\u015fbirlik\u00e7ileri de kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunarak milletlerin kaderini tayin hakk\u0131n\u0131 temel referans noktas\u0131 almaya ba\u015flad\u0131lar. Hatta DDKO Hareketi, K\u00fcrt hareketleri i\u00e7erisinde ba\u015fat \u00e7eli\u015fki olarak kabul edilen feodal gerilik ve b\u00f6lgesel azgeli\u015fmi\u015flik vurgusuna kar\u015f\u0131 K\u00fcrt ve K\u00fcrdistan vurgusunun c\u0131l\u0131zl\u0131\u011f\u0131na bir tepki olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcrdistan s\u00f6m\u00fcrgedir tezini 1969\u2019da ilk ortaya atan \u015eakir Ep\u00f6zdemir, 1971 y\u0131l\u0131nda Doktor \u015eivan ve 1973 y\u0131l\u0131nda H\u0131d\u0131r Murat mahlas\u0131yla yaz\u0131lar yazan Kemal Burkay olmu\u015ftur. 12 Mart sonras\u0131 cezaevlerine d\u00fc\u015fen, 1974 aff\u0131yla d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kan ve daha \u00f6nce legaliteyi her ko\u015fulda savunmu\u015f olan DDKO \u00fcyelerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131, \u00f6fkeli radikalizmleri, ilegaliteye \u00e7ekilme ve kopu\u015f e\u011filimleri mahkeme savunmalar\u0131nda kendini bariz olarak g\u00f6stermi\u015ftir. Mahkemelerde DDKO militanlar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin emperyalizmin bir uydu devleti oldu\u011funu, yap\u0131sal olarak fa\u015fist bir karaktere sahip oldu\u011funu, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n reddi \u00fczerinden kurguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilk kez savunuyorlard\u0131. DDKO Savunmalar\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sol tonlaman\u0131n yan\u0131nda ba\u015fat sorunun Kurdistan sorunu oldu\u011funu a\u00e7\u0131k se\u00e7ik beyan ediyordu. Hatta daha sonra M\u0130T ve KDP\u2019nin ortak komplosuyla tasfiye edilen Doktor \u015eivan\u2019\u0131n yolda\u015flar\u0131 ve \u00f6\u011frencilerinin DDKO i\u00e7indeki g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kanad\u0131 K\u00fcrtlerin ba\u015fat \u00e7eli\u015fkisinin s\u0131n\u0131fsall\u0131ktan \u00e7ok ulusall\u0131k oldu\u011funu savunarak ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u00f6rg\u00fctlenmenin fitilini ate\u015flemi\u015flerdir diyebiliriz. Daha \u00f6nce \u00fcniversite talebesi gen\u00e7ler taraf\u0131ndan kurulan, radikal s\u00f6ylemine ra\u011fmen yasall\u0131k d\u0131\u015f\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc eyleme kar\u015f\u0131 olan, bir nevi K\u00fcrt entelekt\u00fcellerinin manevi himayesinde geli\u015fen DDKO, o d\u00f6nem Dev-Gen\u00e7 i\u00e7inde ya\u015fanan silahl\u0131 m\u00fccadele e\u011filiminin tamam\u0131yla d\u0131\u015f\u0131nda bir yerde konumlanm\u0131\u015ft\u0131. Bu bask\u0131n ruh halinin ya\u015fanmas\u0131nda 1920 ve 1930\u2019lardaki K\u00fcrt hareketlerinin \u015fiddetle ezilmesinin yaratt\u0131\u011f\u0131 tarihsel korku ve \u00e7ekincenin de pay\u0131 vard\u0131r. Buna ra\u011fmen KDP\u2019den ayr\u0131lan ve T\u00fcrkiye K\u00fcrdistan Demokrat Partisi\u2019ni sol ideolojik hatta k\u0131ran Doktor \u015eivan, d\u00f6neminin en keskin anti s\u00f6m\u00fcrgeci direni\u015f hatt\u0131n\u0131 \u00f6rmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. 1974 ile 1980 aras\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan t\u00fcm sosyalist K\u00fcrt hareketleri, K\u00fcrdistan\u2019\u0131n d\u00f6rt devlet aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015f bir s\u00f6m\u00fcrge \u00fclke oldu\u011funu temel referans alarak ulusal birle\u015fik sosyalist Kurdistan fikrinde birle\u015ftiler. K\u00fcrtlerin vermi\u015f oldu\u011fu anti s\u00f6m\u00fcrgeci sava\u015f\u0131n me\u015fruiyeti kabul edilmeden T\u00fcrkiye proletaryas\u0131n\u0131n devriminin m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131 ya da eksik olaca\u011f\u0131 ko\u015fulunu ortaya att\u0131lar. K\u00fcrt sol yap\u0131lar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6rg\u00fctlenmelere gitmelerinin bir nedeni de K\u00fcrtlerde neredeyse mitolojik bir kahramanl\u0131k \u00f6yk\u00fcs\u00fcne d\u00f6nen Barzani hareketinin 1975 y\u0131l\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r yenili\u011finin yaratt\u0131\u011f\u0131 \u015fok ve karamsarl\u0131k halinin Barzani hareketinden kopu\u015fu da h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r diyebiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc 1975 yenilgisinde ABD\u2019nin ihaneti kadar Sovyet Rusya\u2019n\u0131n Saddam\u2019\u0131n m\u00fcttefiki olu\u015fu K\u00fcrt yap\u0131lar\u0131 aras\u0131nda iki tarafa da mesafeli yakla\u015f\u0131m\u0131 tetiklemi\u015f, bizim da\u011flardan ve \u00f6z g\u00fcc\u00fcm\u00fczden ba\u015fka kimsemiz yoktur fikri yava\u015f yava\u015f genel kabul haline gelmi\u015ftir. \u00dcstelik Barzani hareketinin feodal \u00f6nderlikli ve sosyalist temelden uzak bir yap\u0131 oldu\u011funa dair ele\u015ftiriler 12 Mart d\u00f6neminden \u00f6nce de ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Hatta yeni gelen K\u00fcrt jenerasyonun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 KDP gelene\u011fine yaslanm\u0131\u015f olan ve Aksakall\u0131lar dedikleri eski K\u00fcrt ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131 revizyonist, uzla\u015f\u0131mc\u0131, pasifist olarak g\u00f6r\u00fcyor ve K\u00fcrtlerin acilen yeni gen\u00e7lik \u00f6rg\u00fctlenmelerine giderek Vietnam, Angola, K\u00fcba, \u00c7in Devrimi t\u00fcr\u00fc silahl\u0131 direni\u015flere benzer bir devrimci zoru devreye koymalar\u0131 gerekti\u011fini savunuyorlard\u0131. 1976-79 y\u0131llar\u0131 aras\u0131 M\u00fcmtaz Kotan etraf\u0131nda biriken Rizgar\u00ee dergisinin savundu\u011fu radikal tezler, \u0130smail Be\u015fik\u00e7i\u2019nin Bilim Y\u00f6ntemi kitab\u0131nda geli\u015ftirdi\u011fi Kemalizm ele\u015ftirisi, 12 Mart\u2019tan sonra diasporadan d\u00f6nen radikal devrimcilerin etkisiyle Koral ve Y\u00f6ntem gibi K\u00fcrt entelekt\u00fcelleri taraf\u0131ndan y\u00f6netilen yay\u0131nev\u00adlerinin listelerinde Gine ve Mozambik gibi s\u00f6m\u00fcrge uluslar\u0131n silahl\u0131 m\u00fccadelelerini konu alan yay\u0131nlara yer verilmesi bu yeni kurtulu\u015f stratejisinin ayak sesleri olarak yorumlanabilir. Bunun yan\u0131nda DDKO\u2019nun cezaevinden kurtularak Avrupa ve Ortado\u011fu\u2019ya yay\u0131lan kadrolar\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve s\u00f6m\u00fcrge Kurdistan vurgusunu g\u00fc\u00e7lendirip kendi i\u00e7lerinden Kawa, Rizgar\u00ee, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Yolu gibi \u00f6rg\u00fctlerin temellerini att\u0131lar. G\u00fcney, Rojava ve Do\u011fu ile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda Kuzey\u2019de sosyalizm fikrinin ge\u00e7 yerle\u015fmesinin bir nedeni de belli \u00f6l\u00e7\u00fclerde Kemalizm\u2019in 1950\u2019lerden itibaren DP’ye kar\u015f\u0131 sol muhalefetin ideolojisi haline gelmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bir taraftan T\u00fcrkiye solunun uzun bir s\u00fcre Kemalizm\u2019den tamam\u0131yla kopmamas\u0131 T\u00fcrkiye Devrimci hareketinin geli\u015fimini engellerken bir taraftan da hem DP\u2019ye hem Kemalizm\u2019e mesafeli olan K\u00fcrt devrimcilerinin T\u00fcrkiye Solundan bir t\u00fcrl\u00fc emin olamama durumunu yaratm\u0131\u015ft\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye devrimci hareketi Kemalizm ile ba\u011flar\u0131n\u0131 kopard\u0131k\u00e7a K\u00fcrtlerin sosyalistle\u015fme s\u00fcreci o denli h\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131r diyebiliriz. Buna kar\u015f\u0131, 1970\u2019ler boyunca T\u00fcrkiye sol\/sosyalist \u00f6rg\u00fctleri, K\u00fcrt \u00f6rg\u00fctlerinin Kurdistan s\u00f6m\u00fcrgedir tezini b\u00fcy\u00fck oranda ret ederek zaten kendisi s\u00f6m\u00fcrge olan T\u00fcrkiye\u2019nin i\u00e7 s\u00f6m\u00fcrgesinin ontolojik olarak olamayaca\u011f\u0131n\u0131, bu tezin ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 burjuvazinin pazara egemen olmak i\u00e7in halklara kurdu\u011fu bir tuzak oldu\u011funu savunuyordu. THKP\/C k\u00f6kenli Kurtulu\u015f, T\u0130KKO gibi istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye devrimci hareketinin b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu bu tez etraf\u0131nda birle\u015fiyordu. 1970\u2019lerde b\u00fct\u00fcn K\u00fcrt Sosyalist Hareketlerinin literat\u00fcr d\u00fcnyalar\u0131nda ve devrimci gramerinde s\u00f6m\u00fcrgecilik tezi d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn kavramlar\u0131 ile T\u00fcrkiye Sol Hareketlerinin kavramlar\u0131 neredeyse ayn\u0131d\u0131r. Revizyonizm, Yar\u0131 Feodallik, Milli Burjuvazi, Oport\u00fcnizm, Sosyal \u015eovenizm, Emperyalizm, Sosyal Emperyalizm, \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya vs. S\u00f6z konusu d\u00f6nem i\u00e7erisinde K\u00fcrt \u00f6rg\u00fctleri K\u00fcrtlerle ilgili y\u00fczlerce kitap, dergi ve fanzin yay\u0131nlamalar\u0131na ra\u011fmen K\u00fcrt\u00e7e dilinin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 son derece s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcrt ve T\u00fcrk sol yap\u0131lar\u0131 aras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan ideolojik dil birli\u011fi, ayn\u0131 tema ve kavramlar \u00e7er\u00e7evesinde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan zihinsel kal\u0131plar, K\u00fcrt solunun \u00f6zerk bir \u00f6rg\u00fctlenme zeminine sahip olmas\u0131na ra\u011fmen \u00f6zerk bir Kurd\u00ee ya da Kurdistani politik d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f kal\u0131b\u0131na sahip olmas\u0131n\u0131 tarihsel olarak fazlas\u0131yla geciktirdi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. T\u00fcrkiye sol\/sosyalist hareketinde daha \u00e7ok sol entelekt\u00fcel damar\u0131 temsil eden T\u0130P, TKP ve TS\u0130P gibi hareketler ile gen\u00e7li\u011fi ve halk\u0131 devrimci praksise kanalize etmeye \u00e7al\u0131\u015fan Dev Yol, Dev Sol, Kurtulu\u015f, Halk\u0131n Yolu, T\u0130KKO gibi hareketler aras\u0131ndaki kopu\u015f ile o g\u00fcne kadar K\u00fcrt Ulusall\u0131\u011f\u0131nda daha \u00e7ok tarihsel ve k\u00fclt\u00fcrel referanslarla politik\/entelekt\u00fcel zemini g\u00fc\u00e7lendiren DDKD, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Yolu, Kawa, R\u0131zgar\u00ee gibi \u00f6rg\u00fctlerden keskin bir kopu\u015f ger\u00e7ekle\u015ftiren PKK aras\u0131ndaki kopu\u015f fazlas\u0131yla birbirine benzemektedir. Dolay\u0131s\u0131yla di\u011fer K\u00fcrt \u00f6rg\u00fctlerinin \u00f6nce politik ve k\u00fclt\u00fcrel kazan\u0131mlar sonra silah tezine kar\u015f\u0131 PKK, silahl\u0131 m\u00fccadeleyi t\u00fcm kazan\u0131mlar\u0131n kataliz\u00f6r\u00fc olarak kabul edip kurucu devrimci \u015fiddeti temel kurtulu\u015f yolu olarak g\u00f6r\u00fcyordu. 1970\u2019lerin sonunda itibaren PKK, kendi ideolojik hatt\u0131na, dolay\u0131s\u0131yla teorik repertuar\u0131na s\u00f6m\u00fcrgecilik, \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f s\u00f6m\u00fcrge bireyi, yeni militan ki\u015filik dolay\u0131s\u0131yla Fannon\u2019cu bir diskur \u00fczerinden s\u00f6ylersek s\u00f6m\u00fcrge olman\u0131n b\u00fct\u00fcn olumsuzluklar\u0131n\u0131\/patolojisini b\u00fcnyesinde ta\u015f\u0131yan bir K\u00fcrtl\u00fckten \u2018politik\/ahlaki\u2019 b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc yeniden in\u015fa etmi\u015f yeni bir K\u00fcrtl\u00fc\u011fe ge\u00e7i\u015fi temel m\u00fccadele gerek\u00e7esi olarak ortaya koyuyordu. Neredeyse bir i\u00e7 sava\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc veren 1976\/80 aras\u0131 fa\u015fistlerin Alevi K\u00fcrtlerin yo\u011fun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerde sivil katliamlara giri\u015fmesi, 12 Eyl\u00fcl fa\u015fizminin yaratt\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131m ve bu y\u0131k\u0131mdan \u00e7\u0131k\u0131\u015f aray\u0131\u015flar\u0131, \u0130ran\u2019da sol hareket olarak ba\u015flay\u0131p \u0130slami bir nitelik kazanan ihtilalin sol ve K\u00fcrt d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na evrilmesi K\u00fcrtleri silahl\u0131 direni\u015fe neredeyse mecbur b\u0131rak\u0131yordu. Daha \u00f6nce tamam\u0131yla legal m\u00fccadele zemini \u00fczerinden \u00f6rg\u00fctlenen bir\u00e7ok K\u00fcrt \u00f6rg\u00fct\u00fc, 12 Eyl\u00fcl Darbesinden sonra silahl\u0131 m\u00fccadeleyi bir zorunluluk olarak kabul edip bunu parti programlar\u0131na dahil etmi\u015f, buna dair kimi giri\u015fimlerde bulunmu\u015f ama hi\u00e7biri bu i\u015fi sonuna kadar g\u00f6t\u00fcrememi\u015ftir. 1970\u2019lerin sonuna do\u011fru Kurdistan\u2019da iki temel hat \u00fczerinden ya\u015fanan ideolojik hegemonya m\u00fccadelesi, PKK ile KUK aras\u0131nda kanl\u0131 bir sava\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131rken ayn\u0131 ideolojik sava\u015f, 1992\/97 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda G\u00fcney Sava\u015f\u0131nda kendini g\u00fcncellemi\u015ftir. Dr. \u015eivan gelene\u011fini ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia eden DDKD (Devrimci Demokratik K\u00fclt\u00fcr Dernek\u00adleri) ve Kemal Burkay \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde Diyarbak\u0131r, A\u011fr\u0131, Bitlis, Van gibi \u015fehirlerde kitle \u00f6rg\u00fctlenmesine a\u011f\u0131rl\u0131k veren, Devrimci Halk K\u00fclt\u00fcr Dernekleri yoluyla yasal faaliyet y\u00fcr\u00fcten, 1977 belediye Se\u00e7imlerinde Mehdi Zana’n\u0131n Diyarbak\u0131r Bele\u00addiye Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ilmesini sa\u011flayan TKSP (T\u00fcrkiye K\u00fcrdis\u00adtan\u0131 Sosyalist Partisi) Sovyet yanl\u0131s\u0131 olarak tan\u0131mlanabilir. TKSP\u2019nin TS\u0130P ve T\u0130P’e fazlas\u0131yla yak\u0131n bir yerde dururken TS\u0130P ve T\u0130P\u2019i \u2018CHP kuyruk\u00e7usu\u2019 olmakla su\u00e7lamas\u0131 tam bir ironi olarak tarihe ge\u00e7mi\u015ftir. \u0130kinci hat olan PKK, ilk kez ADY\u00d6D (Ankara Demokratik Y\u00fcksek\u00f6\u011frenim Derne\u011fi) i\u00e7inde 1974\u2019te bir araya gelmeye ba\u015flad\u0131. 1977\u2019den \u00f6nce kendilerine Kurdistan Devrimcileri ve Ulusal Kurtulu\u015f Ordusu olarak tan\u0131mlayan PKK o d\u00f6nemin b\u00fct\u00fcn politik literat\u00fcr\u00fcnde hem keskin bir sosyalist strateji hem de Kurdistani vurgunun g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu bir s\u00f6ylem geli\u015ftirdi. Kendine Ekim Devriminin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 proletarya devrimleri ile proletaryan\u0131n hegemonyas\u0131nda geli\u015fen anti s\u00f6m\u00fcrgeci devrimler aras\u0131nda bir \u2018k\u00f6pr\u00fc rol\u00fc\u2019 bi\u00e7en hareket, emperyalizm, i\u015fbirlik\u00e7i burjuvazi ve feodallerden olu\u015fan kar\u015f\u0131 devrimci cepheye kar\u015f\u0131 sosyalist \u00fclkeler, is\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketleri ve ulusal kurtulu\u015f hareketlerinden olu\u015fan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devrimci cephe kurulmadan kurtulu\u015fun gelemeyece\u011fini savunuyordu. Kurdistan devrimini bu s\u00f6m\u00fcrgesel devrimlerden biri olarak tan\u0131mlayarak kendini b\u00fct\u00fcn proleter ve anti s\u00f6m\u00fcrgeci devrimlerin do\u011fal bir bile\u015feni olarak tan\u0131mlad\u0131. Fakat K\u00d6H as\u0131l \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin yaratt\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcr ortam\u0131n\u0131 tamam\u0131yla ret edip yeni bir devrimci k\u00fclt\u00fcr ve ki\u015filik yaratma konusunda verdi\u011fi sava\u015fta g\u00f6steriyordu. Toplumu ve bireyi \u00e7\u00f6z\u00fcmleme noktas\u0131nda ciltler dolusu k\u00fclliyat yaratan hareketin bu g\u00fcnk\u00fc ahlaki\/politik toplum do\u011frultusu, Modernist Marksizmin ekonomi\/politik \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesinin b\u00fct\u00fcn yetersizlikleri kar\u015f\u0131s\u0131nda solun i\u00e7inden sola kar\u015f\u0131 bir m\u00fcdahale olarak d\u00fcnya devrimci hareketine hediye edilmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Spinozac\u0131 anlamda etik-politik kavram\u0131n\u0131 da i\u00e7erleyen ve Marksist ekonomi-politi\u011fin sermayeden yola \u00e7\u0131kmas\u0131na kar\u015f\u0131 direni\u015ften yola \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini sal\u0131k veren etik-politik bir programd\u0131r bu. Bu durum, ayn\u0131 zamanda Fanon ve Cabral\u2019\u0131n s\u00f6m\u00fcrgesizle\u015fmi\u015f kimlik ve yeni insan teorilerini Kurdistan\u2019\u0131n bedenine ve praksisine uyarlaman\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 olarak da okunabilir. Ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 tarihsel \u00f6znelli\u011fe ba\u011fl\u0131 olarak b\u00fct\u00fcn m\u00fccadele program\u0131n\u0131 Marksist Leninist bir ideolojik hat \u00fczerine kuran K\u00d6H, bug\u00fcn kendini d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn toplumsal m\u00fccadelelerinin sahici bir ele\u015ftirisi \u00fczerinden toplam\u0131 olarak kodlayarak s\u0131n\u0131f \u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u015fan kom\u00fcnal bir ya\u015fam tahayy\u00fcl\u00fcne evrilmi\u015ftir. 1990\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda Reel Sosyalizmin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcne ra\u011fmen y\u00fckselen T\u00fcrkiye sol\/sosyalist hareketleri ile \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi aras\u0131ndaki uzakla\u015fma\/yak\u0131nla\u015fma ve ittifakla\u015fma-kar\u015f\u0131tla\u015fma ili\u015fkinin yan\u0131nda bug\u00fcn y\u00fcr\u00fct\u00fclen birle\u015fik cephe\/ittifak tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve bug\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kan manzaralar\u0131 ba\u015fka bir yaz\u0131n\u0131n konusu olarak burada beklemeye alaca\u011f\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":377,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":17,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-18","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":378,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18\/revisions\/378"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}