<\/a>
Nasturiler do\u011fan her erkek \u00e7ocuk i\u00e7in bir \u015farap f\u0131\u00e7\u0131s\u0131 g\u00f6merdi. O \u00e7ocu\u011fun d\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcnde o f\u0131\u00e7\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rd\u0131 ve halaylar e\u015fli\u011finde o f\u0131\u00e7\u0131daki \u015farap misafirlere ikram edilirdi. 1960’larda \u00c7ukurca yolu a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda buldozerler y\u00fczlerce f\u0131\u00e7\u0131y\u0131 par\u00e7alam\u0131\u015ft\u0131; vadi boydan boya \u015farap kokuyordu. Bir d\u00f6nemler kandan k\u0131z\u0131la d\u00f6nen o topraklar \u015farab\u0131n k\u0131z\u0131l\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u00fc bu kez; i\u00e7im yanm\u0131\u015ft\u0131 benim. \u00c7\u00fcnk\u00fc o \u015farab\u0131 i\u00e7ecek misafirleri, gelinleri ve damatlar\u0131 \u00e7oktan do\u011fram\u0131\u015ft\u0131 birileri!..<\/p>\n\n\n\nBir keresinde Duhok b\u00f6lgesinden Peyanis k\u00f6y\u00fcne bir Nasturi geldi. Y\u00fczlerce kilometre uzaktan gelen bu adam bizden koyun istedi. Eyl\u00fcl ay\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda paran\u0131z\u0131 getirece\u011fim dedi; bir teminat istedik. Adam b\u0131y\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir telini \u00e7ekip verdi! Emanetimi iyi saklay\u0131n dedi. Ger\u00e7ekten de eyl\u00fcl ay\u0131nda gelip param\u0131z\u0131 verdi\u011finde “ben sizin emanetinizi getirdim; siz de benim emanetimi verin” dedi.. Babam Nasturilerin \u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc mendilinin i\u00e7indeki b\u0131y\u0131k telini adama geri verdi. Bir b\u0131y\u0131k telinin bile verilen bir s\u00f6zde bu kadar ba\u011flay\u0131c\u0131 oldu\u011funa \u015fa\u015f\u0131p kalm\u0131\u015ft\u0131m. Babama sordu\u011fumda “onlar asla yalan s\u00f6ylemez” demi\u015fti bana\u2026<\/p>\n\n\n\n
Onlar buradayken buralar meyve bah\u00e7elerinden ge\u00e7ilmezdi. G\u00fcneyden Oramar’a, oradan Gever ovas\u0131na do\u011fru at s\u0131rt\u0131nda gelen ya\u015fl\u0131 bir Asur\u00ee gelmi\u015fti. “S\u00fcrg\u00fcnde \u00f6lmeden son kez o havay\u0131 solumak ve C\u00eelo p\u0131narlar\u0131ndan su i\u00e7mek istiyorum” diye vasiyet etmi\u015fti \u00e7ocuklar\u0131na. Gelirken at\u0131n \u00fcst\u00fcnde durmadan ba\u015f\u0131n\u0131 e\u011fiyor ve y\u00fcz\u00fcn\u00fc kapat\u0131yordu. “Ba\u015f\u0131n\u0131 neden e\u011fiyorsun?” diye sordu\u011fumuzda k\u00f6r oldu\u011funu ve y\u00fcz\u00fcne a\u011fa\u00e7 dallar\u0131n\u0131n \u00e7arpmas\u0131n\u0131 istemedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. Oysa onlar s\u00fcrg\u00fcne gittikten sonra bir tek a\u011fa\u00e7 kalmam\u0131\u015ft\u0131 oralarda ve d\u00fcmd\u00fcz ovada ilerliyordu adam\u2026<\/p>\n\n\n\n
Bizim a\u015firetlerinden biri ile Nasturiler aras\u0131nda kan davas\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Biz onlar\u0131n bir ileri gelenini \u00f6ld\u00fcr\u00fcp cesedini Zap suyunun kenar\u0131nda g\u00fcne\u015fe serdik. Onlar bizim a\u015firetten birini vurdular ve bir \u00e7al\u0131 dibine b\u0131rak\u0131p \u00fczerini \u00f6rtt\u00fcler\u2026 Bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde bunu neden yapt\u0131klar\u0131n\u0131 sorduk! Rahiplerden biri dedi ki: sava\u015fta bile bar\u0131\u015f\u0131n b\u00fct\u00fcn kap\u0131lar\u0131 kapat\u0131lmaz; kap\u0131da k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa bir aral\u0131k b\u0131rakmak iki taraf i\u00e7in de olmas\u0131 gerekendir! Bizimle sava\u015fmamak i\u00e7in \u00e7ok direndiler! Ama fetva vard\u0131; karde\u015flerinizi do\u011fray\u0131n diyordu birileri!<\/p>\n\n\n\n
\u015e\u00eax Ubeydullah, Bedirxan Beyi yard\u0131m\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda Ko\u00e7anis Kilisesi ku\u015fat\u0131ld\u0131 ve b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 tahrip edildi. Bir rahip elinde p\u00f6rs\u00fcmen ka\u011f\u0131d\u0131na yaz\u0131lm\u0131\u015f ve Nasturilerin korunmas\u0131na dair bir ferman ve \u00e7ok iyi i\u015flenmi\u015f bir k\u0131l\u0131\u00e7 getirdi. Fermanda Hz. Muhammed’in imzas\u0131 vard\u0131 ve k\u0131l\u0131\u00e7 Muhammed’in k\u0131l\u0131c\u0131yd\u0131\u2026 Bedirxan Bey “Ubeydullah evin y\u0131k\u0131ls\u0131n; ke\u015fke bu kiliseyi y\u0131kt\u0131raca\u011f\u0131na Birca Belek’i yerle bir ettirseydin” dedi\u2026 O k\u0131l\u0131\u00e7 hala \u00c7ukurcal\u0131 bir a\u015firet b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn evinde saklanmaktad\u0131r. Sonras\u0131nda Simkoy\u00ea \u015eikak\u00ee Patrik Mar Samcun’u vurdu; Bedirxan Bey ve Nurullah Bey s\u00fcrg\u00fcnde \u00f6ld\u00fcler; Nasturiler katliamdan sonra \u00fclkelerinden s\u00fcr\u00fcld\u00fcler; Devlet-i Osmaniye kazand\u0131!…<\/p>\n\n\n\n
An\u0131lar\u0131n\u0131 Ninova’n\u0131n Yakar\u0131\u015f\u0131 isimli kitapta \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015ftiren ve 1975’te Amerika’da \u00f6len Nasturi Patri\u011fi Mar Samcun’un k\u0131z\u0131 Surme Xanem, “evet karde\u015fimiz olan K\u00fcrtler kand\u0131r\u0131ld\u0131 ve bize kar\u015f\u0131 sava\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131; yine de o korkun\u00e7 k\u0131yam\u0131n i\u00e7inde bize en \u00e7ok sahip \u00e7\u0131kanlar yine K\u00fcrtler oldu” diye yazar.<\/p>\n\n\n\n
Behd\u00eenanl\u0131 ya\u015fl\u0131lar\u0131n anlat\u0131mlar\u0131nda K\u00fcrd\u00fcn tarihsel belle\u011findeki derin pi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc hala taptazedir; hatta Asur\u00eeler K\u00fcrtlerin kanayan belle\u011fidir. K\u00f6y\u00fc 1993’te yak\u0131lan Tiyarl\u0131 bir amcan\u0131n dedi\u011fi gibi: Bug\u00fcn tepemize \u00e7\u00f6ken bu zul\u00fcm, biraz da kiliselerini ah\u0131ra \u00e7evirdi\u011fimiz kom\u015fular\u0131m\u0131z\u0131n bedduas\u0131d\u0131r…<\/p>\n\n\n\n
B\u00fcy\u00fck katliam ve s\u00fcrg\u00fcn g\u00fcnlerinde T\u00fbx\u00fbb\u00ea s\u0131n\u0131r\u0131nda geriye d\u00f6n\u00fcp bir daha d\u00f6nemeyece\u011fi topraklar\u0131na son kez bakan Nasturi bir annenin a\u011flayarak “ne bi xatir\u00ea we birano” deyip uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden beri o topraklarda yas tutan iki kavim var. Naqusalar\u0131 susturulan, gece boyunca kiliselerde yanan \u0131\u015f\u0131klar\u0131 s\u00f6nd\u00fcr\u00fclen ve Mezopotamya’n\u0131n ellerinde mumlarla gezen bu g\u00fczelim kavmin insanlar\u0131 selamla\u015f\u0131rken “yeniden dirili\u015f, ya\u015fam ve yenilikler senin \u00fczerine olsun” diyerek selama ba\u015flard\u0131. G\u00fcn\u00fcn birinde bu topraklar\u0131n tarihin en \u00e7orak zamanlar\u0131n\u0131n birinde yeniden dirili\u015fe ge\u00e7ece\u011fini, onlar\u0131 k\u0131ran karde\u015flerinin yeniden karde\u015fle\u015fmek i\u00e7in karde\u015flerini yeni bir ortak ya\u015fama davet edeceklerini \u00f6nceden biliyor gibi\u2026 Bir bilge suskunlu\u011fuyla ve b\u00fcy\u00fck bir tarihsel k\u0131rg\u0131nl\u0131kla\u2026 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bir keresinde Duhok b\u00f6lgesinden Peyanis k\u00f6y\u00fcne bir Nasturi geldi. Y\u00fczlerce kilometre uzaktan gelen bu adam bizden koyun istedi. Eyl\u00fcl ay\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda paran\u0131z\u0131 getirece\u011fim dedi; bir teminat istedik. Adam b\u0131y\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir telini \u00e7ekip verdi!\u00a0 Her kavim \u00fcretti\u011fi \u015feye benzer. Nasturiler, ekinleri kadar bereketli ve c\u00f6mert, dokuduklar\u0131 kuma\u015flar\u0131 kadar yumu\u015fak, ince ve sa\u011flamd\u0131lar. Bizim san\u0131lan \u015fal \u00fb \u015fapik ve kiras \u00fb fistanlar\u0131m\u0131z onlardan kald\u0131. Daha fazla konu\u015famayaca\u011f\u0131m\u2026(Nasturi katliam\u0131n\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f ya\u015fl\u0131 bir K\u00fcrt Bilgesi) Bizim en g\u00fcvendi\u011fimiz dostlar\u0131m\u0131z Nasturilerdi. A\u00e7\u0131k s\u00f6zl\u00fc ve cesur insanlard\u0131. G\u00fcney s\u0131n\u0131r\u0131 o zaman yoktu. Baz\u0131lar\u0131m\u0131z onlar\u0131n kesti\u011fi hayvan\u0131 yemezdik ama bize elleriyle ikram ettikleri meyvelerine ve sebzelerine asla hay\u0131r diyemezdik. Onlarla karde\u015f gibiydik. Bizim aram\u0131zdaki anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 bile Mel\u00eek\u00ea Tiyar\u00ea (Patrik) \u00e7\u00f6zerdi. De\u011ferli e\u015fyalar\u0131m\u0131z\u0131 hatta \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 bile rahatl\u0131kla teslim edebiliyorduk onlara. Bir g\u00fcn bir fetva \u00e7\u0131kt\u0131! Kom\u015fular\u0131n\u0131z\u0131 kesin; cennetin kap\u0131lar\u0131 ard\u0131na kadar sizlere a\u00e7\u0131lacak dediler! Zap Suyu g\u00fcnlerce kan akt\u0131!..Nasturiler do\u011fan her erkek \u00e7ocuk i\u00e7in bir \u015farap f\u0131\u00e7\u0131s\u0131 g\u00f6merdi. O \u00e7ocu\u011fun d\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcnde o f\u0131\u00e7\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rd\u0131 ve halaylar e\u015fli\u011finde o f\u0131\u00e7\u0131daki \u015farap misafirlere ikram edilirdi. 1960’larda \u00c7ukurca yolu a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda buldozerler y\u00fczlerce f\u0131\u00e7\u0131y\u0131 par\u00e7alam\u0131\u015ft\u0131; vadi boydan boya \u015farap kokuyordu. Bir d\u00f6nemler kandan k\u0131z\u0131la d\u00f6nen o topraklar \u015farab\u0131n k\u0131z\u0131l\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u00fc bu kez; i\u00e7im yanm\u0131\u015ft\u0131 benim. \u00c7\u00fcnk\u00fc o \u015farab\u0131 i\u00e7ecek misafirleri, gelinleri ve damatlar\u0131 \u00e7oktan do\u011fram\u0131\u015ft\u0131 birileri!.. Bir keresinde Duhok b\u00f6lgesinden Peyanis k\u00f6y\u00fcne bir Nasturi geldi. Y\u00fczlerce kilometre uzaktan gelen bu adam bizden koyun istedi. Eyl\u00fcl ay\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda paran\u0131z\u0131 getirece\u011fim dedi; bir teminat istedik. Adam b\u0131y\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir telini \u00e7ekip verdi! Emanetimi iyi saklay\u0131n dedi. Ger\u00e7ekten de eyl\u00fcl ay\u0131nda gelip param\u0131z\u0131 verdi\u011finde “ben sizin emanetinizi getirdim; siz de benim emanetimi verin” dedi.. Babam Nasturilerin \u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc mendilinin i\u00e7indeki b\u0131y\u0131k telini adama geri verdi. Bir b\u0131y\u0131k telinin bile verilen bir s\u00f6zde bu kadar ba\u011flay\u0131c\u0131 oldu\u011funa \u015fa\u015f\u0131p kalm\u0131\u015ft\u0131m. Babama sordu\u011fumda “onlar asla yalan s\u00f6ylemez” demi\u015fti bana\u2026 Onlar buradayken buralar meyve bah\u00e7elerinden ge\u00e7ilmezdi. G\u00fcneyden Oramar’a, oradan Gever ovas\u0131na do\u011fru at s\u0131rt\u0131nda gelen ya\u015fl\u0131 bir Asur\u00ee gelmi\u015fti. “S\u00fcrg\u00fcnde \u00f6lmeden son kez o havay\u0131 solumak ve C\u00eelo p\u0131narlar\u0131ndan su i\u00e7mek istiyorum” diye vasiyet etmi\u015fti \u00e7ocuklar\u0131na. Gelirken at\u0131n \u00fcst\u00fcnde durmadan ba\u015f\u0131n\u0131 e\u011fiyor ve y\u00fcz\u00fcn\u00fc kapat\u0131yordu. “Ba\u015f\u0131n\u0131 neden e\u011fiyorsun?” diye sordu\u011fumuzda k\u00f6r oldu\u011funu ve y\u00fcz\u00fcne a\u011fa\u00e7 dallar\u0131n\u0131n \u00e7arpmas\u0131n\u0131 istemedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. Oysa onlar s\u00fcrg\u00fcne gittikten sonra bir tek a\u011fa\u00e7 kalmam\u0131\u015ft\u0131 oralarda ve d\u00fcmd\u00fcz ovada ilerliyordu adam\u2026 Bizim a\u015firetlerinden biri ile Nasturiler aras\u0131nda kan davas\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Biz onlar\u0131n bir ileri gelenini \u00f6ld\u00fcr\u00fcp cesedini Zap suyunun kenar\u0131nda g\u00fcne\u015fe serdik. Onlar bizim a\u015firetten birini vurdular ve bir \u00e7al\u0131 dibine b\u0131rak\u0131p \u00fczerini \u00f6rtt\u00fcler\u2026 Bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde bunu neden yapt\u0131klar\u0131n\u0131 sorduk! Rahiplerden biri dedi ki: sava\u015fta bile bar\u0131\u015f\u0131n b\u00fct\u00fcn kap\u0131lar\u0131 kapat\u0131lmaz; kap\u0131da k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa bir aral\u0131k b\u0131rakmak iki taraf i\u00e7in de olmas\u0131 gerekendir! Bizimle sava\u015fmamak i\u00e7in \u00e7ok direndiler! Ama fetva vard\u0131; karde\u015flerinizi do\u011fray\u0131n diyordu birileri! \u015e\u00eax Ubeydullah, Bedirxan Beyi yard\u0131m\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda Ko\u00e7anis Kilisesi ku\u015fat\u0131ld\u0131 ve b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 tahrip edildi. Bir rahip elinde p\u00f6rs\u00fcmen ka\u011f\u0131d\u0131na yaz\u0131lm\u0131\u015f ve Nasturilerin korunmas\u0131na dair bir ferman ve \u00e7ok iyi i\u015flenmi\u015f bir k\u0131l\u0131\u00e7 getirdi. Fermanda Hz. Muhammed’in imzas\u0131 vard\u0131 ve k\u0131l\u0131\u00e7 Muhammed’in k\u0131l\u0131c\u0131yd\u0131\u2026 Bedirxan Bey “Ubeydullah evin y\u0131k\u0131ls\u0131n; ke\u015fke bu kiliseyi y\u0131kt\u0131raca\u011f\u0131na Birca Belek’i yerle bir ettirseydin” dedi\u2026 O k\u0131l\u0131\u00e7 hala \u00c7ukurcal\u0131 bir a\u015firet b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn evinde saklanmaktad\u0131r. Sonras\u0131nda Simkoy\u00ea \u015eikak\u00ee Patrik Mar Samcun’u vurdu; Bedirxan Bey ve Nurullah Bey s\u00fcrg\u00fcnde \u00f6ld\u00fcler; Nasturiler katliamdan sonra \u00fclkelerinden s\u00fcr\u00fcld\u00fcler; Devlet-i Osmaniye kazand\u0131!… An\u0131lar\u0131n\u0131 Ninova’n\u0131n Yakar\u0131\u015f\u0131 isimli kitapta \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015ftiren ve 1975’te Amerika’da \u00f6len Nasturi Patri\u011fi Mar Samcun’un k\u0131z\u0131 Surme Xanem, “evet karde\u015fimiz olan K\u00fcrtler kand\u0131r\u0131ld\u0131 ve bize kar\u015f\u0131 sava\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131; yine de o korkun\u00e7 k\u0131yam\u0131n i\u00e7inde bize en \u00e7ok sahip \u00e7\u0131kanlar yine K\u00fcrtler oldu” diye yazar. Behd\u00eenanl\u0131 ya\u015fl\u0131lar\u0131n anlat\u0131mlar\u0131nda K\u00fcrd\u00fcn tarihsel belle\u011findeki derin pi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc hala taptazedir; hatta Asur\u00eeler K\u00fcrtlerin kanayan belle\u011fidir. K\u00f6y\u00fc 1993’te yak\u0131lan Tiyarl\u0131 bir amcan\u0131n dedi\u011fi gibi: Bug\u00fcn tepemize \u00e7\u00f6ken bu zul\u00fcm, biraz da kiliselerini ah\u0131ra \u00e7evirdi\u011fimiz kom\u015fular\u0131m\u0131z\u0131n bedduas\u0131d\u0131r… B\u00fcy\u00fck katliam ve s\u00fcrg\u00fcn g\u00fcnlerinde T\u00fbx\u00fbb\u00ea s\u0131n\u0131r\u0131nda geriye d\u00f6n\u00fcp bir daha d\u00f6nemeyece\u011fi topraklar\u0131na son kez bakan Nasturi bir annenin a\u011flayarak “ne bi xatir\u00ea we birano” deyip uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden beri o topraklarda yas tutan iki kavim var. Naqusalar\u0131 susturulan, gece boyunca kiliselerde yanan \u0131\u015f\u0131klar\u0131 s\u00f6nd\u00fcr\u00fclen ve Mezopotamya’n\u0131n ellerinde mumlarla gezen bu g\u00fczelim kavmin insanlar\u0131 selamla\u015f\u0131rken “yeniden dirili\u015f, ya\u015fam ve yenilikler senin \u00fczerine olsun” diyerek selama ba\u015flard\u0131. G\u00fcn\u00fcn birinde bu topraklar\u0131n tarihin en \u00e7orak zamanlar\u0131n\u0131n birinde yeniden dirili\u015fe ge\u00e7ece\u011fini, onlar\u0131 k\u0131ran karde\u015flerinin yeniden karde\u015fle\u015fmek i\u00e7in karde\u015flerini yeni bir ortak ya\u015fama davet edeceklerini \u00f6nceden biliyor gibi\u2026 Bir bilge suskunlu\u011fuyla ve b\u00fcy\u00fck bir tarihsel k\u0131rg\u0131nl\u0131kla\u2026 <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":192,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":5,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-191","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sopa-hunere"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=191"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":261,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191\/revisions\/261"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/selaheddinbiyani.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}